Mahabharata · 1.196.23–24
॥
Devanāgarī
किम् अन्यद् विहितान् नूनं तस्य सा पुरुषेन्द्रता ॥
यदि ते विहितं राज्यं भविष्यति विशां पते ॥
मिषतः सर्वलोकस्य स्थास्यते त्वयि तद् ध्रुवम् ॥
अतो ऽन्यथा चेद् विहितं यतमानो न लप्स्यसे ॥
Transliteration (IAST)
kim anyad vihitān nūnaṃ tasya sā puruṣendratā ||
yadi te vihitaṃ rājyaṃ bhaviṣyati viśāṃ pate ||
miṣataḥ sarvalokasya sthāsyate tvayi tad dhruvam ||
ato 'nyathā ced vihitaṃ yatamāno na lapsyase ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
किम् अन्यत् विहितात् नूनं तस्य सा पुरुषेन्द्रताkim anyat vihitāt nūnaṃ tasya sā puruṣendratāчто иное, как не предопределённое, [была] его, [царя,] власть над людьми?
यदि ते विहितं राज्यं भविष्यति विशां पतेyadi te vihitaṃ rājyaṃ bhaviṣyati viśāṃ pateесли тебе предопределено царство, о владыка народа,
मिषतः सर्वलोकस्य स्थास्यते त्वयि तत् ध्रुवम्miṣataḥ sarvalokasya sthāsyate tvayi tat dhruvamна виду у всего мира оно пребудет с тобою, непременно;
अतः अन्यथा चेत् विहितं यतमानः न लप्स्यसेataḥ anyathā cet vihitaṃ yatamānaḥ na lapsyaseесли же предопределено иначе — хоть силься, не обретёшь;
Translation
«Что иное, как не предопределённое, была его власть над людьми? Если тебе предопределено царство, о владыка народа, на виду у всего мира оно пребудет с тобою непременно; если же предопределено иначе — хоть силься, не обретёшь».
Commentary
Version
5f55cfb305c8 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC
Page between verses with
Здесь фатализм обращается в довод против уступки. Знаменательно, что Карна, рекущий о всевластии судьбы, выводит: не отдавай ничего — что твоё, то и так удержишь. Здесь — подмена: учение о судьбе он делает оправданием неправедного цепляния за чужое. Так писание являет, как истина о предопределении гнётся в орудие алчности; и совет Карны, прикрытый мудростью, ведёт к адхарме.