Mahabharata
Кхандавадаха-парва: Мандапала и хвала Агни · Verse 1.220.22–23
1843 / 3756
Mahabharata · 1.220.22–23
Devanāgarī

मन्दपाल उवाच
त्वम् अग्ने सर्वदेवानां मुखं त्वम् असि हव्यवाट् ॥
त्वम् अन्तः सर्वभूतानां गूढश् चरसि पावक ॥
त्वाम् एकम् आहुः कवयस् त्वाम् आहुस् त्रिविधं पुनः ॥
त्वाम् अष्टधा कल्पयित्वा यज्ञवाहम् अकल्पयन् ॥

Transliteration (IAST)

mandapāla uvāca
tvam agne sarvadevānāṃ mukhaṃ tvam asi havyavāṭ ||
tvam antaḥ sarvabhūtānāṃ gūḍhaś carasi pāvaka ||
tvām ekam āhuḥ kavayas tvām āhus trividhaṃ punaḥ ||
tvām aṣṭadhā kalpayitvā yajñavāham akalpayan ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
त्वम् अग्ने सर्वदेवानां मुखं त्वम् असि हव्यवाट्tvam agne sarvadevānāṃ mukhaṃ tvam asi havyavāṭ«ты, Агни, — уста всех богов; ты — носитель жертв;
त्वम् अन्तः सर्वभूतानां गूढः चरसि पावकtvam antaḥ sarvabhūtānāṃ gūḍhaḥ carasi pāvakaты, внутри всех существ, сокрыто движешься, о Павака;
त्वाम् एकम् आहुः कवयः त्वाम् आहुः त्रिविधं पुनःtvām ekam āhuḥ kavayaḥ tvām āhuḥ trividhaṃ punaḥтебя единым зовут вещие, тебя зовут и троичным,
त्वाम् अष्टधा कल्पयित्वा यज्ञवाहम् अकल्पयन्tvām aṣṭadhā kalpayitvā yajñavāham akalpayanтебя восьмерично устроив, сделали возницею жертвы;
Translation

Мандапала сказал: «Ты, Агни, — уста всех богов; ты — носитель жертв; ты, внутри всех существ, сокрыто движешься, о Павака; тебя единым зовут вещие, тебя зовут и троичным; тебя восьмерично устроив, сделали возницею жертвы».

Commentary

Здесь Агни прославляется как сокрытый во всём сущем. Знаменательно слово: «ты внутри всех существ, сокрыто движешься» — единый огонь-дух пребывает во всём. Здесь — отблеск истины о едином начале, имманентном творению; за многоликостью Агни прозревается единый Господь, оживляющий всё. Так писание являет величие Агни; и хвала восходит к единому, многообразно являемому.

Version

311372b3215d · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with