Mahabharata
Кхандавадаха-парва: Мандапала и хвала Агни · Verse 1.220.24–25
1844 / 3756
Mahabharata · 1.220.24–25
Devanāgarī

त्वया सृष्टम् इदं विश्वं वदन्ति परमर्षयः ॥
त्वद् ऋते हि जगत् कृत्स्नं सद्यो न स्याद् धुताशन ॥
तुभ्यं कृत्वा नमो विप्राः स्वकर्मविजितां गतिम् ॥
गच्छन्ति सह पत्नीभिः सुतैर् अपि च शाश्वतीम् ॥

Transliteration (IAST)

tvayā sṛṣṭam idaṃ viśvaṃ vadanti paramarṣayaḥ ||
tvad ṛte hi jagat kṛtsnaṃ sadyo na syād dhutāśana ||
tubhyaṃ kṛtvā namo viprāḥ svakarmavijitāṃ gatim ||
gacchanti saha patnībhiḥ sutair api ca śāśvatīm ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
त्वया सृष्टम् इदं विश्वं वदन्ति परमर्षयःtvayā sṛṣṭam idaṃ viśvaṃ vadanti paramarṣayaḥтобою сотворена эта вселенная, говорят высшие риши;
त्वद् ऋते हि जगत् कृत्स्नं सद्यः न स्यात् हुताशनtvad ṛte hi jagat kṛtsnaṃ sadyaḥ na syāt hutāśanaибо без тебя весь мир тотчас не [мог бы] быть, о пожиратель жертв;
तुभ्यं कृत्वा नमः विप्राः स्वकर्मविजितां गतिम्tubhyaṃ kṛtvā namaḥ viprāḥ svakarmavijitāṃ gatimтебе поклонившись, брахманы, [к] стезе, собственными делами завоёванной,
गच्छन्ति सह पत्नीभिः सुतैः अपि च शाश्वतीम्gacchanti saha patnībhiḥ sutaiḥ api ca śāśvatīmуходят, с жёнами и с сынами, вечной;
Translation

«Тобою сотворена эта вселенная, говорят высшие риши; ибо без тебя весь мир тотчас не мог бы быть, о пожиратель жертв; тебе поклонившись, брахманы, к стезе, собственными делами завоёванной, уходят, с жёнами и с сынами, вечной».

Commentary

Здесь Агни восхваляется как опора жертвы и пути к вечному. Знаменательно, что через него — носителя жертв — благочестивые достигают вечной стези: огонь связует землю с небом. Так раскрывается, что жертвоприношение, освящённое Агни, есть лествица к высшему. Так писание являет роль Агни в дхарме; и хвала его — мольба о милости.

Version

0d323c5f363d · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with