Mahabharata · 2.20.10–11
॥
Devanāgarī
मनुष्याणां समालम्भो न च दृष्टः कदा चन ॥
स कथं मानुषैर् देवं यष्टुम् इच्छसि शंकरम् ॥
सवर्णो हि सवर्णानां पशुसंज्ञां करिष्यति ॥
को ऽन्य एवं यथा हि त्वं जरासंध वृथामतिः ॥
Transliteration (IAST)
manuṣyāṇāṃ samālambho na ca dṛṣṭaḥ kadā cana ||
sa kathaṃ mānuṣair devaṃ yaṣṭum icchasi śaṃkaram ||
savarṇo hi savarṇānāṃ paśusaṃjñāṃ kariṣyati ||
ko 'nya evaṃ yathā hi tvaṃ jarāsaṃdha vṛthāmatiḥ ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
मनुष्याणाम् समालम्भःmanuṣyāṇām samālambhaḥлюдей заклание [в жертву]
न च दृष्टः कदा चनna ca dṛṣṭaḥ kadā canaи не видано никогда;
सः कथम् मानुषैः देवम्saḥ katham mānuṣaiḥ devamтак как людьми бога
यष्टुम् इच्छसि शंकरम्yaṣṭum icchasi śaṃkaramШанкару чтить [жертвой] желаешь?
सवर्णः हि सवर्णानाम्savarṇaḥ hi savarṇānām[человек] одного рода — [людям] своего рода
पशु-संज्ञाम् करिष्यतिpaśu-saṃjñām kariṣyatiнаименование «скота» даст [уравняет с жертвенным скотом];
कः अन्यः एवम् यथा हि त्वम्kaḥ anyaḥ evam yathā hi tvamкто иной так [поступит], как ты,
जरासंध वृथा-मतिःjarāsaṃdha vṛthā-matiḥДжарасандха, скудоумный?
Translation
«Заклание людей [в жертву] никогда [и] не видано; как же ты желаешь почтить бога Шанкару жертвою из людей? [Так] человек одного рода [с ними] обратит людей своего же рода в [жертвенный] скот! Кто иной столь скудоумен, как ты, Джарасандха?».
Commentary
Version
b6e8cc12b501 · published Jun 16, 2026, 1:35:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь обличается величайшее извращение жертвы — заклание людей. Знаменательно, что Кришна зовёт это превращением человека в «скот»: кто приносит в жертву людей, тот сам низводит образ Божий до животного. Истинная жертва возвышает, ложная — оскверняет и жреца, и бога. Так писание являет границу между яджной и злодейством; и далее — о цели прихода.