Mahabharata · 2.20.27–28
॥
Devanāgarī
देवतार्थम् उपाकृत्य राज्ञः कृष्ण कथं भयात् ॥
अहम् अद्य विमुञ्चेयं क्षात्रं व्रतम् अनुस्मरन् ॥
सैन्यं सैन्येन व्यूढेन एक एकेन वा पुनः ॥
द्वाभ्यां त्रिभिर् वा योत्स्ये ऽहं युगपत् पृथग् एव वा ॥
Transliteration (IAST)
devatārtham upākṛtya rājñaḥ kṛṣṇa kathaṃ bhayāt ||
aham adya vimuñceyaṃ kṣātraṃ vratam anusmaran ||
sainyaṃ sainyena vyūḍhena eka ekena vā punaḥ ||
dvābhyāṃ tribhir vā yotsye 'haṃ yugapat pṛthag eva vā ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
देवता-अर्थम् उपाकृत्यdevatā-artham upākṛtyaради божества предназначив
राज्ञः कृष्ण कथम् भयात्rājñaḥ kṛṣṇa katham bhayātцарей, о Кришна, как из страха
अहम् अद्य विमुञ्चेयम्aham adya vimuñceyamя ныне отпустил бы [их],
क्षात्रम् व्रतम् अनुस्मरन्kṣātram vratam anusmaranкшатрийский обет памятуя?
सैन्यम् सैन्येन व्यूढेनsainyam sainyena vyūḍhenaвойско — войском построенным,
एकः एकेन वा पुनःekaḥ ekena vā punaḥодин — с одним, или
द्वाभ्याम् त्रिभिः वा योत्स्ये अहम्dvābhyām tribhiḥ vā yotsye ahamс двумя, с тремя биться буду я,
युगपत् पृथक् एव वाyugapat pṛthak eva vāразом или порознь;
Translation
«Предназначив царей ради божества, о Кришна, как же я ныне отпустил бы [их] из страха, памятуя кшатрийский обет? Войско — войском построенным, один — с одним, или с двумя, с тремя буду я биться, разом или порознь».
Commentary
Version
90fed5a1a7a8 · published Jun 16, 2026, 1:35:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь упрямство облекается в мнимую доблесть: «не отпущу из страха». Знаменательно, что ложно понятая честь не даёт раскаяться: гордыня предпочитает гибель отказу от злодейства. Так писание являет, как извращённое понятие о чести губит; и далее — он готовится к бою.