शृणु भूपगतिं तस्य तस्मिँल्लोके सुदुःसहाम् । निरयान्निरयं यातः पर्यायेण स भूपतिः ॥
आदौ प्रयातस्तामिस्रे दारुणे भूरिदुःखदे । पुनश्चैवान्धतामिस्रे यत्र दुःखं निरन्तरम् ॥
गतोऽनन्तरमत्युग्रं महारौरवरौरवम् । नरकं कालसूत्रं च महानरकमेव च ॥
पश्चान्मग्नः स भूपालो दुस्तरे दुःखमूर्च्छितः । संजीवने महावीचौ तापने संप्रतापने ॥
प्रतापनरकं राजा दुःखाग्निप्लुष्टमानसः । संपातं च स काकोलं कुड्मलं पूतिमृत्तिकम् ॥
लोहशङ्कुमृगीयन्त्रं पन्थानं शाल्मलिं नदीम् । प्रविष्टोऽथ महाभीमं ददर्श दुर्गमं पुनः ॥
असिपत्रवनं चैव लोहचारकमेव च । एवमेतेषु सर्वेषु पतित्वा पापकृन्नृपः ॥
अविन्दन्नरके घोरे संतापं यातनामयम् । विष्णुप्रद्वेषघोषेण युगानामेकविंशतिम् ॥
śṛṇu bhūpagatiṃ tasya tasmim̐lloke suduḥsahām | nirayānnirayaṃ yātaḥ paryāyeṇa sa bhūpatiḥ ||
ādau prayātastāmisre dāruṇe bhūriduḥkhade | punaścaivāndhatāmisre yatra duḥkhaṃ nirantaram ||
gato'nantaramatyugraṃ mahārauravarauravam | narakaṃ kālasūtraṃ ca mahānarakameva ca ||
paścānmagnaḥ sa bhūpālo dustare duḥkhamūrcchitaḥ | saṃjīvane mahāvīcau tāpane saṃpratāpane ||
pratāpanarakaṃ rājā duḥkhāgnipluṣṭamānasaḥ | saṃpātaṃ ca sa kākolaṃ kuḍmalaṃ pūtimṛttikam ||
lohaśaṅkumṛgīyantraṃ panthānaṃ śālmaliṃ nadīm | praviṣṭo'tha mahābhīmaṃ dadarśa durgamaṃ punaḥ ||
asipatravanaṃ caiva lohacārakameva ca | evameteṣu sarveṣu patitvā pāpakṛnnṛpaḥ ||
avindannarake ghore saṃtāpaṃ yātanāmayam | viṣṇupradveṣaghoṣeṇa yugānāmekaviṃśatim ||
Слушай о нестерпимой участи этого царя в том мире: он шёл из ада в ад чередою. Сперва он попал в страшную Тамисру, дающую многие муки, затем в Андхатамисру, где страдание непрерывно, следом — в свирепейшие Махараурава и Раурава, в ад Каласутру и в Маханараку. После того царь, теряя чувства от муки, был погружён в непреодолимые Сандживан, Махавичи, Тапану и Сампратапану. С умом, спалённым огнём страдания, он прошёл ад Пратапану, Сампату, Каколу, Кудмалу, Путимриттику, Лохашанку, Мригиянтру, Пантхану и реку Шалмали, а затем вошёл в страшнейший, непроходимый лес Асипатра и в Лохачараку. Так, упав во все эти ады, царь-злодей обретал в ужасном аду жжение, сотканное из пыток, — двадцать одну югу за поношение Вишну и вражду к Нему.
8756f8d28e18 · published Sep 3, 2026, 4:13:59 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Список адов дан подряд, без пауз между именами, и в этом весь его смысл: у прошедшего их нет ни одного места, где можно было бы перевести дух. «Из ада в ад чередою» — не перечисление разных наказаний за разные грехи, а одно наказание, разложенное на двадцать одну югу. Названо и то, за что: не за жестокость к подданным, о которой сказано выше, и не за жадность, а за вражду к Господу. Прочие грехи выросли из этого корня — оттого и мера берётся с корня.