अथ नमस्कुर्वन्न् एव तथाभूतस्य श्रीमद्भागवतस्य तात्पर्यतद्वक्तुर् हृदयनिष्ठापर्यालोचनया सङ्क्षेपतस् तावन् निर्धारयति स्वसुखनिभृतचेतास् तद्व्युदस्तान्यभावोऽप्य् अजितरुचिरलीलाकृष्टसारस् तदीयम् । व्यतनुत कृपया यस् तत्त्वदीपं पुराणं तम् अखिलवृजिनघ्नं व्याससूनुं नतोऽस्मि ॥ टीका च श्रीधरस्वामिविरचिता श्रीगुरुं नमस्करोति । स्वसुखेनैव निभृतं पूर्णं चेतो यस्य सः । तेनैव व्युदस्तोऽन्यस्मिन् भावो भावना यस्य तथाभूतोऽप्य् अजितस्य रुचिराभिर् लीलाभिर् आकृष्टः सारः स्वसुखगतं धैर्यं यस्य सः । तत्त्वदीपं परमार्थप्रकाशकं श्रीभागवतं यो व्यतनुत तं नतोऽस्मि इत्य् एषा । एवम् एव द्वितीये तद्वाक्यम् एव प्रायेण मुनयो राजन् इत्य् आदिपद्यत्रयम् अनुसन्धेयम् । अत्राखिलवृजिनं तादृशभावस्य प्रतिकूलम् उदासीनं च ज्ञेयम् । तद् एवम् इह सम्बन्धितत्त्वं ब्रह्मानन्दाद् अपि प्रकृष्टो रुचिरलीलावशिष्टः श्रीमान् अजित एव । स च पूर्णत्वेन मुख्यतया श्रीकृष्णसंज्ञ एवेति श्रीबादरायणसमाधौ व्यक्तीभविष्यति । तथा प्रयोजनाख्यः पुरुषार्थश् च तादृशतदासक्तिजनकं तल्लीलाश्रवणादिलक्षणं तद्भजनम् एवेत्य् आयातम् । अत्र व्याससूनुम् इति ब्रह्मवैवर्तानुसारेण श्रीकृष्णवराज् जन्मत एव मायया तस्यास्पृष्टत्वं सूचितम्
atha namaskurvann eva tathābhūtasya śrīmad-bhāgavatasya tātparya-tad-vaktur hṛdaya-niṣṭhā-paryālocanayā saṅkṣepatas tāvan nirdhārayati -sva-sukha-nibhṛta-cetās tad-vyudastānya-bhāvo'py ajita-rucira-līlākṛṣṭa-sāras tadīyam | vyatanuta kṛpayā yas tattva-dīpaṁ purāṇaṁ tam akhila-vṛjina-ghnaṁ vyāsa-sūnuṁ nato'smi || ṭīkā ca śrīdhara-svāmi-viracitā -śrī-guruṁ namaskaroti | sva-sukhenaiva nibhṛtaṁ pūrṇaṁ ceto yasya saḥ | tenaiva vyudasto'nyasmin bhāvo bhāvanā yasya tathābhūto'py ajitasya rucirābhir līlābhir ākṛṣṭaḥ sāraḥ sva-sukha-gataṁ dhairyaṁ yasya saḥ | tattva-dīpaṁ paramārtha-prakāśakaṁ śrī-bhāgavataṁ yo vyatanuta taṁ nato'smi ity eṣā | evam eva dvitīye tad-vākyam eva prāyeṇa munayo rājan ity ādi-padya-trayam anusandheyam | atrākhila-vṛjinaṁ tādṛśa-bhāvasya pratikūlam udāsīnaṁ ca jñeyam | tad evam iha sambandhi-tattvaṁ brahmānandād api prakṛṣṭo rucira-līlāvaśiṣṭaḥ śrīmān ajita eva | sa ca pūrṇatvena mukhyatayā śrī-kṛṣṇa-saṁjña eveti śrī-bādarāyaṇa-samādhau vyaktībhaviṣyati | tathā prayojanākhyaḥ puruṣārthaś ca tādṛśa-tad-āsakti-janakaṁ tal-līlāśravaṇādi-lakṣaṇaṁ tad-bhajanam evety āyātam | atra vyāsa-sūnum iti brahma-vaivartānusāreṇa śrī-kṛṣṇa-varāj janmata eva māyayā tasyāspṛṣṭatvaṁ sūcitam
Итак, поклоняясь, он сперва вкратце устанавливает средоточие такой «Шримад-Бхагаваты» — рассмотрением того, на чём утверждено сердце её рассказчика:
«Тому, чей ум полон своим собственным счастьем и кто тем самым отбросил всякое иное умонастроение, — и чья твердыня всё же похищена прелестными играми Аджиты, — тому, кто из сострадания развернул Его „Пурану“, светильник истины, губящую всякое зло, — сыну Вьясы кланяюсь я».
И тика, составленная Шридхарой Свами: «Он поклоняется Шри Гуру. „Чей ум полон, наполнен одним лишь своим счастьем“ — тот; „кем тем самым отброшено помышление, умонастроение к иному“ — тот; „и всё же, став таким, чья твердыня — стойкость, пребывающая в своём счастье, — похищена прелестными играми Аджиты“ — тот; „кто развернул светильник истины, являющую высшую истину „Шри Бхагавату“, — тому кланяюсь я“». Вот она.
Так же и во второй песни надо сопоставить с этим речением троестишие, что начинается словами «обыкновенно, о муни, о царь».
Слова «всякое зло» здесь надо разуметь как то, что противно такому умонастроению, и как то, что к нему безразлично.
Итак, связуемая истина здесь — сам прекрасный Аджита, превосходящий даже блаженство Брахмана и отличённый Своими прелестными играми. А что Он по полноте Своей и как главный именуется именно Шри Кришной — станет явно в самадхи Шри Бадараяны.
Так же и цель человека, именуемая прайоджаной, — это поклонение Ему, чья примета в слушании Его игр и прочем и что рождает вот такую привязанность к Нему.
А словами «сыну Вьясы» здесь, по «Брахма-вайварте», указано, что по дару Шри Кришны он от самого рождения не тронут майей.
000000000000 · published Jan 1, 1970, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Стих выбран так, что в нём уже видны все три предмета книги.
Шука отброшен от всего — и всё же похищен: его стойкость сдалась не доводу, а прелести.
И сказано прямо, что «всякое зло» — не только враждебное, но и безразличное; равнодушие здесь считается злом наравне с враждой.