सहस्र-पत्र-कमलं गोकुलाख्यं महत् पदम् तत्-कर्णिकारं तद्-धाम तद्-अनन्तांश-सम्भवम्
sahasra-patra-kamalaṃ gokulākhyaṃ mahat padam tat-karṇikāraṃ tad-dhāma tad-anantāṃśa-sambhavam
Великая обитель, называемая Гокулой, — лотос о тысяче лепестков, возникший из Его бесконечной части; сердцевина же этого лотоса — жилище Его.
अथ तस्य तद्-रूपता-साधकं नित्यं धाम प्रतिपादयति सहस्र-पत्रं कमलम् इत्य् आदिना । सहस्राणि पत्राणि यत्र तत् कमलम् । भूमिश् चिन्तामणि-गणमयीति वक्ष्यमाणानुसारेण चिन्तामणि-मयं पद्मं तद्-रूपं महत् सर्वोत्कृष्टं पदं स्थानम् । महतः श्री-कृष्णस्य महा-भगवतो वा पदं महा-वैकुण्ठादि-रूपं इत्य् अर्थः । रूढिर् योगम् अपहरतीति न्यायेन तस्यैव प्रतीतेः । एतद् अभिप्रेत्योक्तं श्री-दशमे भगवान् गोकुलेश्वरः इति शीलार्थे त्व् अत्र वरच्-प्रत्ययः ।
अतैव तद्-अनुकूलत्वेनोत्तर-ग्रन्थोऽपि व्याख्येयः । तद् एव चाम्नातं गोकुलं वन-वैकुण्ठम् इति । तस्य श्री-कृष्णस्य धाम श्री-नन्द-यशोदादिभिः सह वास-योग्यं महान्तः-पुरं तैः सहवासितात्वग्रे समुद्देक्ष्यते । तस्य स्वरूपम् आह तद् इति । अनन्तस्य श्री-बलदेवस्यांशेन ज्योतिर्-विभाग-विशेषेण सम्भवः सदाविर्भावो यस्य तत् तथा तन्त्रेणैतद् अपि बोध्यते । अनन्तोऽंशो यस्य तस्य श्री-बलदेवस्यापि सम्भवो निवासो यत्र तद् इति ।
atha tasya tad-rūpatā-sādhakaṃ nityaṃ dhāma pratipādayati sahasra-patraṃ kamalam ity ādinā | sahasrāṇi patrāṇi yatra tat kamalam | bhūmiś cintāmaṇi-gaṇamayīti vakṣyamāṇānusāreṇa cintāmaṇi-mayaṃ padmaṃ tad-rūpaṃ mahat sarvotkṛṣṭaṃ padaṃ sthānam | mahataḥ śrī-kṛṣṇasya mahā-bhagavato vā padaṃ mahā-vaikuṇṭhādi-rūpaṃ ity arthaḥ | rūḍhir yogam apaharatīti nyāyena tasyaiva pratīteḥ | etad abhipretyoktaṃ śrī-daśame bhagavān gokuleśvaraḥ iti śīlārthe tv atra varac-pratyayaḥ |
ataiva tad-anukūlatvenottara-grantho'pi vyākhyeyaḥ | tad eva cāmnātaṃ gokulaṃ vana-vaikuṇṭham iti | tasya śrī-kṛṣṇasya dhāma śrī-nanda-yaśodādibhiḥ saha vāsa-yogyaṃ mahāntaḥ-puraṃ taiḥ sahavāsitātvagre samuddekṣyate | tasya svarūpam āha tad iti | anantasya śrī-baladevasyāṃśena jyotir-vibhāga-viśeṣeṇa sambhavaḥ sadāvirbhāvo yasya tat tathā tantreṇaitad api bodhyate | ananto'ṃśo yasya tasya śrī-baladevasyāpi sambhavo nivāso yatra tad iti |
8aae889f6646 · publicado 29 jul 2026, 17:34:18 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Далее он излагает вечную обитель, что утверждает этот Его облик, — словами «тысячелепестковый лотос» и далее.
То, у чего тысячи лепестков, — это лотос. Согласно тому, что будет сказано ниже — «земля из груд чинтамани», — лотос этот состоит из чинтамани; и «махат падам» значит: имеющее его облик, превосходящее всё место. Или же: обитель Великого, Шри Кришны, обитель Маха-Бхагавана — в виде Маха-Вайкунтхи и прочего; таков смысл. По правилу «закреплённое значение отнимает силу у производного» разумеется здесь именно Он. Имея это в виду, в Десятой песни сказано: «Господь, владыка Гокулы»; а суффикс varaC здесь стоит в значении обыкновения.
Потому и дальнейший текст, ему согласный, надлежит толковать так же. То же самое и передано: «Гокула есть лесная Вайкунтха». Обитель Его, Шри Кришны, — великий внутренний покой, годный для жительства вместе со Шри Нандой, Яшодой и прочими; о совместном житье с ними будет указано впереди.
Природу её он излагает словом «тат»: та, у которой есть «самбхава» — постоянное явление — частью Ананты, то есть Шри Баладевы, особым разделением света. Тем же оборотом даётся понять и вот что: та, где есть «самбхава» — обитание — Того, чья часть Ананта, то есть Шри Баладевы.