सर्वथानुपपत्तेश् च
sarvathānupapatteś ca
И [пустота] никак не устраивается; этим же отвержен и подобный буддисту майявадин.
सर्वथानुपपत्तेश् च ॥
नेत्य् अनुवर्तनीयम् । शून्यम् इति वदन् भावम् अभावं भावाभावं वा प्रतिपादयेत् । सर्वथा नाभिमत-सिद्धिः । कुतः ? अनुपपत्तेर् अयुक्तत्वात् । तथा हि । आद्येऽनिष्ठापत्तिः । द्वितीये प्रतिपाद्यितुर् भावस्य तत्-साधनस्य च सत्त्वात् सर्व-शून्यता-हानिः । तृतीये तु विरोधोऽनिष्ठता चेति । किं च येन प्रमाणेन शून्यं साध्यं तस्य शून्यत्वे शून्य-वाद-हानिः तस्य सत्यत्वे सर्व-सत्यता-प्रसङ्गश् चेति दुष्टः शून्य-वादः । एवं मिथो विरुद्ध-त्रिमती-निरूपणाज् जगत्-प्रतारकता बुद्धस्यावसीयते । लोकायतिकादि-मतानि त्व् अतितुच्छत्वाद् भगवता सूत्रकारेण प्रत्याख्यातुं नोट्टङ्कितानीति वेदितव्यम् । एतेन बौद्ध-निरासेन तत्-सदृशो मायी च निरस्तः । क्षणिकत्वम् अनुसृत्य दृष्टि-सृष्टि-वर्णनात् शून्य-वादम् आश्रित्य विवर्त-निरूपणाच् च तस्य तत्-सादृश्यम् ॥32॥
sarvathānupapatteś ca ||
nety anuvartanīyam | śūnyam iti vadan bhāvam abhāvaṁ bhāvābhāvaṁ vā pratipādayet | sarvathā nābhimata-siddhiḥ | kutaḥ ? anupapatter ayuktatvāt | tathā hi | ādye'niṣṭhāpattiḥ | dvitīye pratipādyitur bhāvasya tat-sādhanasya ca sattvāt sarva-śūnyatā-hāniḥ | tṛtīye tu virodho'niṣṭhatā ceti | kiṁ ca yena pramāṇena śūnyaṁ sādhyaṁ tasya śūnyatve śūnya-vāda-hāniḥ tasya satyatve sarva-satyatā-prasaṅgaś ceti duṣṭaḥ śūnya-vādaḥ | evaṁ mitho viruddha-trimatī-nirūpaṇāj jagat-pratārakatā buddhasyāvasīyate | lokāyatikādi-matāni tv atitucchatvād bhagavatā sūtrakāreṇa pratyākhyātuṁ noṭṭaṅkitānīti veditavyam | etena bauddha-nirāsena tat-sadṛśo māyī ca nirastaḥ | kṣaṇikatvam anusṛtya dṛṣṭi-sṛṣṭi-varṇanāt śūnya-vādam āśritya vivarta-nirūpaṇāc ca tasya tat-sādṛśyam ||32||
a426d15e0bca · प्रकाशित 27 जुल॰ 2026, 4:41:38 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
«И по всяческой неустроимости».
Говорящий «пусто» утверждает сущее, не-сущее или обое? Никак не устраивается: в первом — настание нежеланного [пустота оказалась сущей]; во втором — сущи сам утверждающий и его доказательство: всепустота погибла; в третьем — противоречие. К тому же: мерило, которым доказуема пустота, — пусто оно? погиб пустотный довод; истинно? настаёт всеистинность. Так порочна шунья-вада. Из выписывания трёх взаимнопротивных учений заключается: Будда — обманщик мира. (Учения же локаятиков, по крайней ничтожности, сутракарой и не помянуты.) Этим отводом буддистов отвержен и ПОДОБНЫЙ ИМ МАЙЯВАДИН: вслед мгновенности он расписал дришти-сришти, опершись на пустотность — выписал виварту: в том его подобие им.