अन्यथात्वं शब्दाद् इति चेन् नाविशेषात्
anyathātvaṁ śabdād iti cen nāviśeṣāt
Если скажут: слово [«ева»] велит иначе, — нет: особого [запрета качеств] нет — [«только царь» не отсекает зонта].
ननु आत्मेत्य् एवोपासीत इत्य् आदि वाक्याद् अन्यथात्वम् उपसंहारस्य प्रतीतम् इति चेत्, तत्राह—
अन्यथात्वं शब्दाद् इति चेन् नाविशेषात् ॥
अन्यथात्वं गुणोपसंहाराभावः स चात्मेत्य् एवेति वाक्यात् प्रतीयते इति चेत्, न । कुतः ? अविशेषात् । एते गुणा नोपास्या इति विशेष-वचनाभावात् । एवं सत् एव-कारोऽप्य् अनात्मत्वम् एव निवर्तयति, न तु गुणान्तराणि । न हि राजैव दृष्ट इत्य् उक्तौ तदीयं छत्रादि व्यावर्त्यते । तस्माद् यथा-शक्ति-गुणाश् चिन्त्या इति सिद्धस् तद्-उपसंहारः ।
इदम् उक्तं भवति । परस्मिन् ब्रह्मणि वैदूर्य-वदनादि-सिद्धानि बहूनि रूपाणि सन्ति । तत्-तद्-रूप-विशिष्टं तत् पूर्णं शुद्धं च भवति । क्वचित् कृत्स्नान् गुणान् प्रकटयति क्वचित् त्व् अकृत्स्नान् इति तत्त्ववित् तत् सर्व-रूपे तस्मिन् यत्र क्वापि पठितान् गुणान् विचिन्तयेद् इति स्व-निष्ठस्य तद्-उपसंहारो निरूपितः ॥7॥
र्प्द् : 10.2.29, 10.2.34, 10.14.20, 10.33.36, 11.1.10
--ओ)0(ओ--
nanu ātmety evopāsīta ity ādi vākyād anyathātvam upasaṁhārasya pratītam iti cet, tatrāha—
anyathātvaṁ śabdād iti cen nāviśeṣāt ||
anyathātvaṁ guṇopasaṁhārābhāvaḥ sa cātmety eveti vākyāt pratīyate iti cet, na | kutaḥ ? aviśeṣāt | ete guṇā nopāsyā iti viśeṣa-vacanābhāvāt | evaṁ sat eva-kāro'py anātmatvam eva nivartayati, na tu guṇāntarāṇi | na hi rājaiva dṛṣṭa ity uktau tadīyaṁ chatrādi vyāvartyate | tasmād yathā-śakti-guṇāś cintyā iti siddhas tad-upasaṁhāraḥ |
idam uktaṁ bhavati | parasmin brahmaṇi vaidūrya-vadanādi-siddhāni bahūni rūpāṇi santi | tat-tad-rūpa-viśiṣṭaṁ tat pūrṇaṁ śuddhaṁ ca bhavati | kvacit kṛtsnān guṇān prakaṭayati kvacit tv akṛtsnān iti tattvavit tat sarva-rūpe tasmin yatra kvāpi paṭhitān guṇān vicintayed iti sva-niṣṭhasya tad-upasaṁhāro nirūpitaḥ ||7||
rpd : 10.2.29, 10.2.34, 10.14.20, 10.33.36, 11.1.10
--o)0(o--
539134056ef0 · प्रकाशित 27 जुल॰ 2026, 5:22:51 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Но [возразят]: «пусть почитает ЛИШЬ как Атмана» — слово велит иначе. На это говорит:
«„Инаковость — из слова“? Нет: особого [запрета] нет».
Нет особого речения «эти качества не почитать»; слово же «лишь» отводит лишь НЕ-Атманность, не прочие качества: при «видел ТОЛЬКО царя» не отсечены его зонт и свита. Потому качества обдумываемы по силе — сбор утверждён. Вот что сказано: в Брахмане, как в вайдурье, много безначальных образов, и в каждом Он полн; где-то являет все качества, где-то не все, — знаток же истины в Нём, всеобразном, да обдумывает качества, ГДЕ БЫ НИ читанные: таков сбор у СВА-НИШТХИ.