सार्वभौमः—इति । अपि च—'तत्कर्म हरितोषं यत्' इत्युक्तेरस्य तोष एवैषामुद्देश्यो न तीर्थयात्राफलम् ।
राजा—एवमेव । किंतु कथय रथयात्रा कदेति । त्वदुपदिष्टो मन्त्र एव मे हृदि लग्नः । तदत्र निमिषमात्रोऽपि कालः कल्पायत इव मे ।
सार्वभौमः—परश्वः ।
राजा—कः कोऽत्र भोः । आहूयतां परीक्षामहापात्रं काशीमिश्रश्च । (प्रविश्य कश्चित्प्रणम्य ।) देव, यथाज्ञापयसि । (इति निष्क्रम्य तावादाय पुनः प्रविश्य च ।) देव, संप्राप्तावेतौ ।
महापात्र, जगन्नाथदेवस्य यात्राविधौ भगवच्चैतन्यहृदयज्ञेनामुना काशीमिश्रेण यद्यदादिश्यते तदेव मदादेश इति ज्ञात्वा व्यवहर्तव्यम् ।
महापात्रः—यथाज्ञापयति देवः ।
राजा—मिश्र, त्वयापि भगवच्चैतन्यचित्तानुवृत्तिरहरहरेव कार्या ।
मिश्रः—मदीयमभीष्टमेवैतत् ।
राजा—अपि च येऽमी यावन्तो गौडाः समायाताः सन्ति तेषामपि यथा स्वाच्छन्द्येन भगवद्दर्शनं भवति तथा च विधेयम् ।
उभौ—यथाज्ञा देवस्य । (इति निष्क्रान्तौ ।)
राजा—भट्टाचार्य, उपसृत्य विलोकयेदमन्योन्यसंभाषणकौतूहलम् । सति तादृशेऽधिकारे मयेव तादृशपरमानन्दभोगाद्वञ्चितेन कथं भवितव्यम् । अहमपि भविष्यद्रथविजयकार्याकार्यपरिकलनायावहितो भवामि । (इति निष्क्रान्तः ।)
सार्वभौमः—ममाभीष्टमेव नरपतिरादिष्टवान्, तदधुना तथैव करोमि । (इति गोपीनाथाचार्येण कतिचित्पदानि गत्वा ।) अहो पुरतः ।
sārvabhaumaḥ—iti | api ca—'tatkarma haritoṣaṃ yat' ityukterasya toṣa evaiṣāmuddeśyo na tīrthayātrāphalam |
rājā—evameva | kiṃtu kathaya rathayātrā kadeti | tvadupadiṣṭo mantra eva me hṛdi lagnaḥ | tadatra nimiṣamātro'pi kālaḥ kalpāyata iva me |
sārvabhaumaḥ—paraśvaḥ |
rājā—kaḥ ko'tra bhoḥ | āhūyatāṃ parīkṣāmahāpātraṃ kāśīmiśraśca | (praviśya kaścitpraṇamya |) deva, yathājñāpayasi | (iti niṣkramya tāvādāya punaḥ praviśya ca |) deva, saṃprāptāvetau |
mahāpātra, jagannāthadevasya yātrāvidhau bhagavaccaitanyahṛdayajñenāmunā kāśīmiśreṇa yadyadādiśyate tadeva madādeśa iti jñātvā vyavahartavyam |
mahāpātraḥ—yathājñāpayati devaḥ |
rājā—miśra, tvayāpi bhagavaccaitanyacittānuvṛttiraharahareva kāryā |
miśraḥ—madīyamabhīṣṭamevaitat |
rājā—api ca ye'mī yāvanto gauḍāḥ samāyātāḥ santi teṣāmapi yathā svācchandyena bhagavaddarśanaṃ bhavati tathā ca vidheyam |
ubhau—yathājñā devasya | (iti niṣkrāntau |)
rājā—bhaṭṭācārya, upasṛtya vilokayedamanyonyasaṃbhāṣaṇakautūhalam | sati tādṛśe'dhikāre mayeva tādṛśaparamānandabhogādvañcitena kathaṃ bhavitavyam | ahamapi bhaviṣyadrathavijayakāryākāryaparikalanāyāvahito bhavāmi | (iti niṣkrāntaḥ |)
sārvabhaumaḥ—mamābhīṣṭameva narapatirādiṣṭavān, tadadhunā tathaiva karomi | (iti gopīnāthācāryeṇa katicitpadāni gatvā |) aho purataḥ |
Сарвабхаума. И ещё — сказано: «Дело то, что радует Хари»; значит, их цель — Его радость, а не плод паломничества.
Царь. Так и есть. Но скажи, когда праздник колесниц? Замысел, что ты мне подсказал, засел у меня в сердце, и даже миг кажется мне кальпой.
Сарвабхаума. Послезавтра.
Царь. Эй, кто там! Позовите Парикша-махапатру и Каши Мишру. (Входит некто, кланяется.) Государь, как прикажешь. (Выходит и возвращается с ними.) Государь, они здесь.
Царь. Махапатра, во всём, что касается праздника Господа Джаганнатхи, всё, что прикажет Каши Мишра, знающий сердце Господа Чайтаньи, считай моим приказом и так и поступай.
Махапатра. Как велит государь.
Царь. Мишра, и ты каждый день исполняй желания Господа Чайтаньи.
Мишра. Это и есть моё собственное желание.
Царь. И ещё: всем гаудийцам, сколько бы их ни пришло, устрой так, чтобы они видели Господа свободно.
Оба. Как велит государь. (Уходят.)
Царь. Бхаттачарья, подойди и посмотри, как они радуются разговору. При таком праве — неужели мне одному быть лишённым такого блаженства? А я займусь тем, что нужно для праздника колесниц. (Уходит.)
Сарвабхаума. Царь велел то, чего хотел я сам; так и сделаю. (Пройдя с Гопинатхой Ачарьей несколько шагов.) Ах, впереди:
be159b809d87 · published Sep 15, 2026, 10:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Царь, которому отказано в даршане, распоряжается делами так, чтобы Махапрабху было удобно: приказы Каши Мишры — как царские, гаудийцам — свободный проход в храм. Он служит Господу, который не хочет его видеть.
И его единственная жалоба — «неужели мне одному быть лишённым» — сказана, когда он уходит заниматься праздником.