Mahabharata
Джарасандха-вадха-парва: вход в Гириврадж · Verse 2.19.5–8
2207 / 3756
Mahabharata · 2.19.5–8
Devanāgarī

शूद्रायां गौतमो यत्र महात्मा संशितव्रतः ॥
औशीनर्याम् अजनयत् काक्षीवादीन् सुतान् ऋषिः ॥
गौतमः क्षयणाद् अस्माद् अथासौ तत्र वेश्मनि ॥
भजते मागधं वंशं स नृपाणाम् अनुग्रहात् ॥
अङ्गवङ्गादयश् चैव राजानः सुमहाबलाः ॥
गौतमक्षयम् अभ्येत्य रमन्ते स्म पुरार्जुन ॥
वनराजीस् तु पश्येमाः प्रियालानां मनोरमाः ॥
लोध्राणां च शुभाः पार्थ गौतमौकःसमीपजाः ॥

Transliteration (IAST)

śūdrāyāṃ gautamo yatra mahātmā saṃśitavrataḥ ||
auśīnaryām ajanayat kākṣīvādīn sutān ṛṣiḥ ||
gautamaḥ kṣayaṇād asmād athāsau tatra veśmani ||
bhajate māgadhaṃ vaṃśaṃ sa nṛpāṇām anugrahāt ||
aṅgavaṅgādayaś caiva rājānaḥ sumahābalāḥ ||
gautamakṣayam abhyetya ramante sma purārjuna ||
vanarājīs tu paśyemāḥ priyālānāṃ manoramāḥ ||
lodhrāṇāṃ ca śubhāḥ pārtha gautamaukaḥsamīpajāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
शूद्रायाम् गौतमः यत्रśūdrāyām gautamaḥ yatraв шудрянке Гаутама где,
महात्मा संशित-व्रतःmahātmā saṃśita-vrataḥвеликий духом, твёрдый в обетах,
औशीनर्याम् अजनयत्auśīnaryām ajanayatв Аушинари [по имени] породил
काक्षीव-आदीन् सुतान् ऋषिःkākṣīva-ādīn sutān ṛṣiḥКакшивата и [иных] сыновей, мудрец;
गौतमः क्षयणात् अस्मात्gautamaḥ kṣayaṇāt asmātГаутама — из этого жилища,
अथ असौ तत्र वेश्मनिatha asau tatra veśmaniи тот там, в [том] доме,
भजते मागधम् वंशम्bhajate māgadham vaṃśamблаговолит магадхскому роду
सः नृपाणाम् अनुग्रहात्saḥ nṛpāṇām anugrahātон, по милости к царям;
अङ्ग-वङ्ग-आदयः च एवaṅga-vaṅga-ādayaḥ ca evaАнга, Ванга и прочие
राजानः सु-महा-बलाःrājānaḥ su-mahā-balāḥцари, премногосильные,
गौतम-क्षयम् अभ्येत्यgautama-kṣayam abhyetyaк жилищу Гаутамы придя,
रमन्ते स्म पुर अर्जुनramante sma pura arjunaнаслаждались [в] городе, о Арджуна;
वन-राजीः तु पश्य इमाःvana-rājīḥ tu paśya imāḥвзгляни же на эти лесные ряды
प्रियालानाम् मनोरमाःpriyālānām manoramāḥприял, пленительные,
लोध्राणाम् च शुभाः पार्थlodhrāṇām ca śubhāḥ pārthaи лодхр, благие, о Партха,
गौतम-ओकः-समीप-जाःgautama-okaḥ-samīpa-jāḥблиз жилища Гаутамы выросшие;
Translation

«Здесь великий духом, твёрдый в обетах мудрец Гаутама породил в шудрянке Аушинари [своих] сыновей — Какшивата и прочих; и из этого жилища Гаутама, по милости [своей] к царям, благоволит магадхскому роду. Цари Анга, Ванга и прочие, премногосильные, приходя к жилищу Гаутамы, наслаждались в [этом] городе, о Арджуна; взгляни же на эти пленительные лесные ряды приял и благих лодхр, выросшие близ жилища Гаутамы, о Партха».

Commentary

Здесь явлено, что и нечестивый город освящён памятью о святом мудреце. Знаменательно, что Гаутама породил сыновей в шудрянке: святость не разбирает сословий, и от чистого подвижника рождаются провидцы. Так писание являет, что благодать выше каст; и далее — нāги-хранители места.

Version

365cfa951722 · published Jun 16, 2026, 1:30:00 PM UTC

Page between verses with