Mahabharata
Раджасуярамбха-парва: решение о жертве и прибытие Кришны · Verse 2.30.12–14
2343 / 3756
Mahabharata · 2.30.12–14
Devanāgarī

प्राकारः सर्ववृष्णीनाम् आपत्स्व् अभयदो ऽरिहा ॥
बलाधिकारे निक्षिप्य संहत्यानकदुन्दुभिम् ॥
उच्चावचम् उपादाय धर्मराजाय माधवः ॥
धनौघं पुरुषव्याघ्रो बलेन महता वृतः ॥
तं धनौघम् अपर्यन्तं रत्नसागरम् अक्षयम् ॥
नादयन् रथघोषेण प्रविवेश पुरोत्तमम् ॥

Transliteration (IAST)

prākāraḥ sarvavṛṣṇīnām āpatsv abhayado 'rihā ||
balādhikāre nikṣipya saṃhatyānakadundubhim ||
uccāvacam upādāya dharmarājāya mādhavaḥ ||
dhanaughaṃ puruṣavyāghro balena mahatā vṛtaḥ ||
taṃ dhanaugham aparyantaṃ ratnasāgaram akṣayam ||
nādayan rathaghoṣeṇa praviveśa purottamam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
प्राकारः सर्व-वृष्णीनाम्prākāraḥ sarva-vṛṣṇīnāmоплот всех вришниев,
आपत्स्व् अभय-दो अरि-हाāpatsv abhaya-do ari-hāв бедах дающий безопасность, губитель врагов,
बल-अधिकारे निक्षिप्यbala-adhikāre nikṣipyaвверив начальство над войском [Балараме],
संहत्य आनकदुन्दुभिम्saṃhatya ānakadundubhimи снёсшись с Анакадундубхи [Васудевой],
उच्चावचम् उपादायuccāvacam upādāyaвысокое и низкое [богатство] взяв
धर्म-राजाय माधवःdharma-rājāya mādhavaḥдля Дхармараджи, Мадхава,
धन-ओघं पुरुष-व्याघ्रोdhana-oghaṃ puruṣa-vyāghroпоток богатств, тигр среди мужей,
बलेन महता वृतःbalena mahatā vṛtaḥокружённый великим войском, —
तं धन-ओघम् अपर्यन्तंtaṃ dhana-ogham aparyantaṃтот бесконечный поток богатств,
रत्न-सागरम् अक्षयम्ratna-sāgaram akṣayamнеисчерпаемый океан драгоценностей,
नादयन् रथ-घोषेणnādayan ratha-ghoṣeṇaоглашая грохотом колесниц,
प्रविवेश पुर-उत्तमम्praviveśa pura-uttamamввёз в лучший из градов.
Translation

Оплот всех вришниев, дающий в бедах безопасность, губитель врагов, — вверив начальство над войском [Балараме] и снёсшись с Анакадундубхи [Васудевой], — Мадхава, тигр среди мужей, окружённый великим войском, взял для Дхармараджи всякое богатство; и тот бесконечный поток богатств, неисчерпаемый океан драгоценностей, оглашая грохотом колесниц, ввёл он в лучший из градов.

Commentary

Господь приходит не с пустыми руками — Он Сам везёт «неисчерпаемый океан драгоценностей» для жертвы преданного. Знаменательно: Тот, кому принадлежит всё, приносит дары Своему слуге, словно споспешествуя ему вкладом. Это образ обоюдности любви: преданный отдаёт всё Господу, а Господь приумножает его средства, чтобы было чем послужить. Стих учит, что у того, кто сердцем устремлён к жертве ради Всевышнего, не будет недостатка: Сам Господь восполнит потребное, и приношение совершится не скудостью человека, а щедростью Бога.

Version

8807738f01a7 · published Jun 16, 2026, 2:25:00 PM UTC

Page between verses with