Mahabharata
Раджасуярамбха-парва: решение о жертве и прибытие Кришны · Verse 2.30.43–45
2354 / 3756
Mahabharata · 2.30.43–45
Devanāgarī

ततस् ते तु यथाकालं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥
दीक्षयां चक्रिरे विप्रा राजसूयाय भारत ॥
दीक्षितः स तु धर्मात्मा धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
जगाम यज्ञायतनं वृतो विप्रैः सहस्रशः ॥
भ्रातृभिर् ज्ञातिभिश् चैव सुहृद्भिः सचिवैस् तथा ॥
क्षत्रियैश् च मनुष्येन्द्र नानादेशसमागतैः ॥
अमात्यैश् च नृपश्रेष्ठो धर्मो विग्रहवान् इव ॥

Transliteration (IAST)

tatas te tu yathākālaṃ kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram ||
dīkṣayāṃ cakrire viprā rājasūyāya bhārata ||
dīkṣitaḥ sa tu dharmātmā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||
jagāma yajñāyatanaṃ vṛto vipraiḥ sahasraśaḥ ||
bhrātṛbhir jñātibhiś caiva suhṛdbhiḥ sacivais tathā ||
kṣatriyaiś ca manuṣyendra nānādeśasamāgataiḥ ||
amātyaiś ca nṛpaśreṣṭho dharmo vigrahavān iva ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततस् ते तु यथा-कालंtatas te tu yathā-kālaṃзатем они в должное время
कुन्ती-पुत्रं युधिष्ठिरम्kuntī-putraṃ yudhiṣṭhiramсына Кунти Юдхиштхиру
दीक्षयां चक्रिरे विप्राdīkṣayāṃ cakrire viprāпосвятили, брахманы,
राजसूयाय भारतrājasūyāya bhārataдля раджасуи, о Бхарата;
दीक्षितः स तु धर्म-आत्माdīkṣitaḥ sa tu dharma-ātmāпосвящённый же, праведный
धर्म-राजो युधिष्ठिरःdharma-rājo yudhiṣṭhiraḥДхармараджа Юдхиштхира,
जगाम यज्ञ-आयतनंjagāma yajña-āyatanaṃпошёл к жертвенному месту,
वृतो विप्रैः सहस्रशःvṛto vipraiḥ sahasraśaḥокружённый тысячами брахманов,
भ्रातृभिर् ज्ञातिभिश् चैवbhrātṛbhir jñātibhiś caivaбратьями, родичами,
सुहृद्भिः सचिवैस् तथाsuhṛdbhiḥ sacivais tathāдрузьями и советниками,
क्षत्रियैश् च मनुष्य-इन्द्रkṣatriyaiś ca manuṣya-indraи кшатриями, о владыка людей,
नाना-देश-समागतैःnānā-deśa-samāgataiḥиз разных стран сошедшимися.
Translation

Затем в должное время брахманы посвятили для раджасуи сына Кунти Юдхиштхиру, о Бхарата. Посвящённый же, праведный Дхармараджа Юдхиштхира пошёл к жертвенному месту, окружённый тысячами брахманов, братьями, родичами, друзьями, советниками и кшатриями, о владыка людей, сошедшимися из разных стран.

Commentary

Посвящение (дикша) предшествует жертве: прежде дела освящается сам деятель. Знаменательно, что и царь, владыка земли, должен быть прежде «посвящён» руками брахманов — пред священным никто не вступает в дело неосвящённым. Стих учит, что к высшему труду приступают не как есть, но переменившись: дикша есть отделение от обыденного, вступление в чин святыни. Кто берётся за дело Господне, тот сперва сам должен быть очищен и посвящён; не освятив себя, не освятишь и дела. Святость свершающего — преддверие святости свершаемого.

Version

aae8a3acdc10 · published Jun 16, 2026, 2:25:00 PM UTC

Page between verses with