Mahabharata
Дьюта-парва: совлечение одежд и чудо одеяний · Verse 2.61.29–33
2668 / 3756
Mahabharata · 2.61.29–33
Devanāgarī

त्वं तु केवलबाल्येन धार्तराष्ट्र विदीर्यसे ॥
यद् ब्रवीषि सभामध्ये बालः स्थविरभाषितम् ॥
न च धर्मं यथातत्त्वं वेत्सि दुर्योधनावर ॥
यद् ब्रवीषि जितां कृष्णाम् अजितेति सुमन्दधीः ॥
कथं ह्य् अविजितां कृष्णां मन्यसे धृतराष्ट्रज ॥
यदा सभायां सर्वस्वं न्यस्तवान् पाण्डवाग्रजः ॥
अभ्यन्तरा च सर्वस्वे द्रौपदी भरतर्षभ ॥
एवं धर्मजितां कृष्णां मन्यसे न जितां कथम् ॥
कीर्तिता द्रौपदी वाचा अनुज्ञाता च पाण्डवैः ॥
भवत्य् अविजिता केन हेतुनैषा मता तव ॥

Transliteration (IAST)

tvaṃ tu kevalabālyena dhārtarāṣṭra vidīryase ||
yad bravīṣi sabhāmadhye bālaḥ sthavirabhāṣitam ||
na ca dharmaṃ yathātattvaṃ vetsi duryodhanāvara ||
yad bravīṣi jitāṃ kṛṣṇām ajiteti sumandadhīḥ ||
kathaṃ hy avijitāṃ kṛṣṇāṃ manyase dhṛtarāṣṭraja ||
yadā sabhāyāṃ sarvasvaṃ nyastavān pāṇḍavāgrajaḥ ||
abhyantarā ca sarvasve draupadī bharatarṣabha ||
evaṃ dharmajitāṃ kṛṣṇāṃ manyase na jitāṃ katham ||
kīrtitā draupadī vācā anujñātā ca pāṇḍavaiḥ ||
bhavaty avijitā kena hetunaiṣā matā tava ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
त्वं तु केवल-बाल्येन धार्तराष्ट्र विदीर्यसेtvaṃ tu kevala-bālyena dhārtarāṣṭra vidīryase«ты же, сын Дхритараштры, из одного ребячества рассыпаешься,
यद् ब्रवीषि सभा-मध्ये बालः स्थविर-भाषितम्yad bravīṣi sabhā-madhye bālaḥ sthavira-bhāṣitamибо, юнец, средь собрания глаголешь реченное старцами;
न च धर्मं यथा-तत्त्वं वेत्सि दुर्योधन-अवरna ca dharmaṃ yathā-tattvaṃ vetsi duryodhana-avaraи дхармы, как она есть, не ведаешь, о младший Дурьодханы,
यद् ब्रवीषि जितां कृष्णाम् अजित इति सु-मन्द-धीःyad bravīṣi jitāṃ kṛṣṇām ajita iti su-manda-dhīḥкогда зовёшь, скудоумнейший, проигранную Кришну непроигранной;
कथं ह्य् अविजितां कृष्णां मन्यसे धृतराष्ट्र-जkathaṃ hy avijitāṃ kṛṣṇāṃ manyase dhṛtarāṣṭra-jaкак же непроигранной мнишь ты Кришну, о сын Дхритараштры,
यदा सभायां सर्वस्वं न्यस्तवान् पाण्डव-अग्र-जःyadā sabhāyāṃ sarvasvaṃ nyastavān pāṇḍava-agra-jaḥкогда в собрании всё достояние поставил старший из Пандавов?
अभ्यन्तरा च सर्वस्वे द्रौपदी भरतर्षभabhyantarā ca sarvasve draupadī bharatarṣabhaи Драупади — внутри [этого] «всего достояния», о бык-Бхарата;
एवं धर्म-जितां कृष्णां मन्यसे न जितां कथम्evaṃ dharma-jitāṃ kṛṣṇāṃ manyase na jitāṃ kathamтак как же по дхарме проигранную Кришну мнишь непроигранной?
कीर्तिता द्रौपदी वाचा अनुज्ञाता च पाण्डवैःkīrtitā draupadī vācā anujñātā ca pāṇḍavaiḥназвана была Драупади словом и одобрена Пандавами;
भवत्य् अविजिता केन हेतुना एषा मता तवbhavaty avijitā kena hetunā eṣā matā tavaпо какой же причине мнится она тебе непроигранной?»
Translation

[Карна:] «Ты же, сын Дхритараштры, рассыпаешься из чистого ребячества, ибо юнцом изрекаешь средь собрания речённое старцами. Не ведаешь ты дхармы, как она есть, о младший брат Дурьодханы, когда, скудоумнейший, зовёшь проигранную Кришну непроигранной. Как же мнишь ты её непроигранной, когда старший из Пандавов поставил в собрании всё своё достояние? А Драупади — внутри этого „всего достояния“, о бык-Бхарата; так почему же по дхарме проигранную Кришну считаешь ты непроигранной? Названа она была словом и одобрена самими Пандавами — по какой же причине мнится тебе непроигранной?»

Commentary

Карна обращает дхарму в оружие буквы: «всё достояние» поставлено — значит и царица в нём, как вещь среди вещей. Здесь обнажается корень неправды — в том, что живую душу, целомудренную супругу, мнят имуществом, кладью в перечне закладов. Стих учит распознавать ту казуистику, что, держась за слово, теряет существо: правда дхармы не в том, можно ли подвести жену под «достояние», а в том, что жена не есть достояние. Презрение к юности Викарны лишь прикрывает бессилие довода: где нет правды, там бьют по летам говорящего. И само низведение Драупади до вещи готовит ту дерзость, что вот-вот разразится.

Version

295bd44b2370 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 PM UTC

Page between verses with