Mahabharata
Dyūta-parva (vastra-haraṇa, prahlāda-sudhanvan-saṃvāda) (The Stripping of Garments and the Miracle of the Robes)2.61.77–82
2677 / 15823
Mahabharata · 2.61.77–82
Devanāgarī

विदुर उवाच
कश्यपस्य वचः श्रुत्वा प्रह्लादः पुत्रम् अब्रवीत् ॥
श्रेयान् सुधन्वा त्वत्तो वै मत्तः श्रेयांस् तथाङ्गिराः ॥
माता सुधन्वनश् चापि श्रेयसी मातृतस् तव ॥
विरोचन सुधन्वायं प्राणानाम् ईश्वरस् तव ॥
सुधन्वोवाच
पुत्रस्नेहं परित्यज्य यस् त्वं धर्मे प्रतिष्ठितः ॥
अनुजानामि ते पुत्रं जीवत्व् एष शतं समाः ॥
विदुर उवाच
एवं वै परमं धर्मं श्रुत्वा सर्वे सभासदः ॥
यथाप्रश्नं तु कृष्णाया मन्यध्वं तत्र किं परम् ॥
वैशंपायन उवाच
विदुरस्य वचः श्रुत्वा नोचुः किं चन पार्थिवाः ॥
कर्णो दुःशासनं त्व् आह कृष्णां दासीं गृहान् नय ॥
तां वेपमानां सव्रीडां प्रलपन्तीं स्म पाण्डवान् ॥
दुःशासनः सभामध्ये विचकर्ष तपस्विनीम् ॥

Transliteration (IAST)

vidura uvāca
kaśyapasya vacaḥ śrutvā prahlādaḥ putram abravīt ||
śreyān sudhanvā tvatto vai mattaḥ śreyāṃs tathāṅgirāḥ ||
mātā sudhanvanaś cāpi śreyasī mātṛtas tava ||
virocana sudhanvāyaṃ prāṇānām īśvaras tava ||
sudhanvovāca
putrasnehaṃ parityajya yas tvaṃ dharme pratiṣṭhitaḥ ||
anujānāmi te putraṃ jīvatv eṣa śataṃ samāḥ ||
vidura uvāca
evaṃ vai paramaṃ dharmaṃ śrutvā sarve sabhāsadaḥ ||
yathāpraśnaṃ tu kṛṣṇāyā manyadhvaṃ tatra kiṃ param ||
vaiśaṃpāyana uvāca
vidurasya vacaḥ śrutvā nocuḥ kiṃ cana pārthivāḥ ||
karṇo duḥśāsanaṃ tv āha kṛṣṇāṃ dāsīṃ gṛhān naya ||
tāṃ vepamānāṃ savrīḍāṃ pralapantīṃ sma pāṇḍavān ||
duḥśāsanaḥ sabhāmadhye vicakarṣa tapasvinīm ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कश्यपस्य वचः श्रुत्वा प्रह्लादः पुत्रम् अब्रवीत्kaśyapasya vacaḥ śrutvā prahlādaḥ putram abravīthaving heard Kashyapa's words, Prahlada said to his son:
श्रेयान् सुधन्वा त्वत्तो वै मत्तः श्रेयांस् तथा अङ्गिराःśreyān sudhanvā tvatto vai mattaḥ śreyāṃs tathā aṅgirāḥ"Sudhanvan is worthier than you, and Angiras is worthier than I;
माता सुधन्वनश् च अपि श्रेयसी मातृतस् तवmātā sudhanvanaś ca api śreyasī mātṛtas tavaand Sudhanvan's mother is worthier than your mother;
विरोचन सुधन्वा अयं प्राणानाम् ईश्वरस् तवvirocana sudhanvā ayaṃ prāṇānām īśvaras tavaO Virochana, this Sudhanvan is the lord of your life."
पुत्र-स्नेहं परित्यज्य यस् त्वं धर्मे प्रतिष्ठितःputra-snehaṃ parityajya yas tvaṃ dharme pratiṣṭhitaḥ"Since you, forsaking love for your son, have stood firm in dharma,
अनुजानामि ते पुत्रं जीवत्व् एष शतं समाःanujānāmi te putraṃ jīvatv eṣa śataṃ samāḥI grant you your son: may he live a hundred years."
एवं वै परमं धर्मं श्रुत्वा सर्वे सभा-सदःevaṃ vai paramaṃ dharmaṃ śrutvā sarve sabhā-sadaḥ"Having thus heard the highest dharma, all of you seated in this assembly,
यथा-प्रश्नं तु कृष्णाया मन्यध्वं तत्र किं परम्yathā-praśnaṃ tu kṛṣṇāyā manyadhvaṃ tatra kiṃ paramconsider Krishna's question -- what here is highest?"
विदुरस्य वचः श्रुत्वा न ऊचुः किं चन पार्थिवाःvidurasya vacaḥ śrutvā na ūcuḥ kiṃ cana pārthivāḥhaving heard Vidura's words, the lords of the earth said nothing;
कर्णो दुःशासनं त्व् आह कृष्णां दासीं गृहान् नयkarṇo duḥśāsanaṃ tv āha kṛṣṇāṃ dāsīṃ gṛhān nayabut Karna said to Duhshasana: "Take the slave-girl Krishna to the inner chambers."
तां वेपमानां स-व्रीडां प्रलपन्तीं स्म पाण्डवान्tāṃ vepamānāṃ sa-vrīḍāṃ pralapantīṃ sma pāṇḍavānher, trembling, ashamed, crying out to the Pandavas,
दुःशासनः सभा-मध्ये विचकर्ष तपस्विनीम्duḥśāsanaḥ sabhā-madhye vicakarṣa tapasvinīmDuhshasana dragged through the midst of the assembly -- her, the ascetic woman.
विदुरviduraoriginal form "vidura", added to complete the word-by-word coverage
तथाङ्गिराःtathāṅgirāḥoriginal form "tathāṅgirāḥ", added to complete the word-by-word coverage
चापिcāpioriginal form "cāpi", added to complete the word-by-word coverage
सुधन्वायंsudhanvāyaṃoriginal form "sudhanvāyaṃ", added to complete the word-by-word coverage
सुधन्वोवाचsudhanvovācaoriginal form "sudhanvovāca", added to complete the word-by-word coverage
पुत्रस्नेहंputrasnehaṃoriginal form "putrasnehaṃ", added to complete the word-by-word coverage
विदुरviduraoriginal form "vidura", added to complete the word-by-word coverage
सभासदःsabhāsadaḥoriginal form "sabhāsadaḥ", added to complete the word-by-word coverage
यथाप्रश्नंyathāpraśnaṃoriginal form "yathāpraśnaṃ", added to complete the word-by-word coverage
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaoriginal form "vaiśaṃpāyana", added to complete the word-by-word coverage
नोचुःnocuḥoriginal form "nocuḥ", added to complete the word-by-word coverage
सव्रीडांsavrīḍāṃoriginal form "savrīḍāṃ", added to complete the word-by-word coverage
सभामध्येsabhāmadhyeoriginal form "sabhāmadhye", added to complete the word-by-word coverage
Translation

[Vidura continues:] Having heard Kashyapa's words, Prahlada said to his son: 'Sudhanvan is worthier than you, and Angiras is worthier than I; and Sudhanvan's mother is worthier than your mother; therefore, Virochana, this Sudhanvan is the lord of your life.' [And Sudhanvan said:] 'Since you, forsaking love for your son, have stood firm in dharma, I grant you your son: may he live a hundred years.' [And Vidura concluded:] 'Having thus heard the highest dharma, judge now, you who sit in this assembly, what is paramount in Krishna's question.' But, having heard Vidura's words, the lords of the earth said nothing at all. And Karna said to Duhshasana: 'Take the slave-girl Krishna to the inner chambers.' And her, trembling, ashamed, crying out to the Pandavas, Duhshasana dragged through the midst of the assembly -- her, the ascetic woman.

Version

88fb5c26270a · published Jul 16, 2026, 4:12:36 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with