महाभारत
Droṇa-vadha-parva (aśvatthāmā-hata-upāya) (The Ruse "Aśvatthāman Is Slain")7.164.17–20
8369 / 15823
महाभारत · 7.164.17–20
देवनागरी

द्वाभ्यां द्वाभ्यां यमौ सार्धं रथाभ्यां रथपुंगवौ ॥
समासक्तौ ततो द्रोणं धृष्टद्युम्नो ऽभ्यवर्तत ॥
दृष्ट्वा द्रोणाय पाञ्चाल्यं व्रजन्तं युद्धदुर्मदम् ॥
यमाभ्यां तांश् च संसक्तांस् तदन्तरम् उपाद्रवत् ॥
दुर्योधनो महाराज किरञ् शोणितभोजनान् ॥
तं सात्यकिः शीघ्रतरं पुनर् एवाभ्यवर्तत ॥
तौ परस्परम् आसाद्य समीपे कुरुमाधवौ ॥
हसमानौ नृशार्दूलाव् अभीतौ समगच्छताम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

dvābhyāṃ dvābhyāṃ yamau sārdhaṃ rathābhyāṃ rathapuṃgavau ||
samāsaktau tato droṇaṃ dhṛṣṭadyumno 'bhyavartata ||
dṛṣṭvā droṇāya pāñcālyaṃ vrajantaṃ yuddhadurmadam ||
yamābhyāṃ tāṃś ca saṃsaktāṃs tadantaram upādravat ||
duryodhano mahārāja kirañ śoṇitabhojanān ||
taṃ sātyakiḥ śīghrataraṃ punar evābhyavartata ||
tau parasparam āsādya samīpe kurumādhavau ||
hasamānau nṛśārdūlāv abhītau samagacchatām ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
द्वाभ्याम् द्वाभ्याम् यमौ सार्धम्dvābhyām dvābhyām yamau sārdhamtwo by two, the twins together; two by two, the twins [met]
रथाभ्याम् रथपुंगवौrathābhyām rathapuṃgavauwith chariots, bulls among chariot-warriors; on chariots, bulls among warriors
समासक्तौ ततः द्रोणम्samāsaktau tataḥ droṇamhaving engaged, then upon Drona; having engaged, then upon Drona
धृष्टद्युम्नः अभ्यवर्ततdhṛṣṭadyumnaḥ abhyavartataDhrishtadyumna rushed; Dhrishtadyumna rushed
दृष्ट्वा द्रोणाय पाञ्चाल्यम्dṛṣṭvā droṇāya pāñcālyamhaving seen the Panchala prince toward Drona; seeing the Panchala prince going toward Drona
व्रजन्तम् युद्धदुर्मदम्vrajantam yuddhadurmadamgoing, furious in battle; furious in battle
यमाभ्याम् तान् च संसक्तान्yamābhyām tān ca saṃsaktānand those engaged with the twins; and those who had engaged with the twins
तदन्तरम् उपाद्रवत्tadantaram upādravatfell upon at that moment; swooped down at that moment
दुर्योधनः महाराजduryodhanaḥ mahārājaDuryodhana, great king; Duryodhana, O great king
किरन् शोणितभोजनान्kiran śoṇitabhojanānshowering blood-drinking [arrows]; showering blood-drinker [arrows]
तम् सात्यकिः शीघ्रतरम्tam sātyakiḥ śīghrataramupon him Satyaki, faster; upon him Satyaki, even faster
पुनः एव अभ्यवर्ततpunaḥ eva abhyavartatarushed again; rushed again
तौ परस्परम् आसाद्यtau parasparam āsādyathe two, having met each other; both, having met each other
समीपे कुरुमाधवौsamīpe kurumādhavaunear at hand, the Kuru [and] the Madhava; near at hand — the Kuru [prince] and the Madhava
हसमानौ नृशार्दूलौhasamānau nṛśārdūlaulaughing, tigers among men; laughing, tigers among men
अभीतौ समगच्छताम्abhītau samagacchatāmfearless, they clashed; fearless, they clashed
अनुवाद

Two by two, the twins [met], bulls among warriors, on chariots; having engaged, Dhrishtadyumna then rushed upon Drona. Seeing the Panchala prince going toward Drona, furious in battle, and those who had engaged with the twins, Duryodhana, O great king, swooped down at that moment, showering blood-drinker arrows. Upon him Satyaki rushed again, even faster. The two, having met each other near at hand — the Kuru prince and the Madhava — laughing, tigers among men, fearless, they clashed.

संस्करण

b3a676fb9784 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 5:08:17 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से