महाभारत
Droṇa-vadha-parva (aśvatthāmā-hata-upāya) (The Ruse "Aśvatthāman Is Slain")7.164.38–41
8375 / 15823
महाभारत · 7.164.38–41
देवनागरी

तस्य संदधतश् चेषून् संहितेषुं च कार्मुकम् ॥
अच्छिनत् सात्यकिस् तूर्णं शरैश् चैवाभ्यवीवृषत् ॥
स गाढविद्धो व्यथितः प्रत्यपायाद् रथान्तरम् ॥
दुर्योधनो महाराज दाशार्हशरपीडितः ॥
समाश्वस्य तु पुत्रस् ते सात्यकिं पुनर् अभ्ययात् ॥
विसृजन्न् इषुजालानि युयुधानरथं प्रति ॥
तथैव सात्यकिर् बाणान् दुर्योधनरथं प्रति ॥
प्रततं व्यसृजद् राजंस् तत् संकुलम् अवर्तत ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tasya saṃdadhataś ceṣūn saṃhiteṣuṃ ca kārmukam ||
acchinat sātyakis tūrṇaṃ śaraiś caivābhyavīvṛṣat ||
sa gāḍhaviddho vyathitaḥ pratyapāyād rathāntaram ||
duryodhano mahārāja dāśārhaśarapīḍitaḥ ||
samāśvasya tu putras te sātyakiṃ punar abhyayāt ||
visṛjann iṣujālāni yuyudhānarathaṃ prati ||
tathaiva sātyakir bāṇān duryodhanarathaṃ prati ||
pratataṃ vyasṛjad rājaṃs tat saṃkulam avartata ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्य संदधतः चेषून्tasya saṃdadhataḥ ceṣūnas he was fitting arrows; as he was fitting arrows
संहितेषुम् च कार्मुकम्saṃhiteṣum ca kārmukamand the bow with arrow fitted; and the bow with the arrow already fitted
अच्छिनत् सात्यकिः तूर्णम्acchinat sātyakiḥ tūrṇamSatyaki quickly cut; Satyaki quickly severed
शरैः च एव अभ्यवीवृषत्śaraiḥ ca eva abhyavīvṛṣatand showered with arrows; and showered with arrows
सः गाढविद्धः व्यथितःsaḥ gāḍhaviddhaḥ vyathitaḥhe, grievously pierced, shaken; he, cruelly pierced, shaken
प्रत्यपायात् रथान्तरम्pratyapāyāt rathāntaramwithdrew to another chariot; withdrew to another chariot
दुर्योधनः महाराजduryodhanaḥ mahārājaDuryodhana, great king; Duryodhana, O great king
दाशार्हशरपीडितःdāśārhaśarapīḍitaḥhard pressed by Dasharha's arrows; hard pressed by the arrows of Dasharha
समाश्वस्य तु पुत्रः तेsamāśvasya tu putraḥ tehaving recovered, your son; having recovered, your son
सात्यकिम् पुनः अभ्ययात्sātyakim punaḥ abhyayātattacked Satyaki again; attacked Satyaki again
विसृजन् इषुजालानिvisṛjan iṣujālānireleasing nets of arrows; releasing nets of arrows
युयुधानरथम् प्रतिyuyudhānaratham pratitoward Yuyudhana's chariot; toward the chariot of Yuyudhana
तथा एव सात्यकिः बाणान्tathā eva sātyakiḥ bāṇānlikewise Satyaki [released] arrows; likewise Satyaki too, arrows
दुर्योधनरथम् प्रतिduryodhanaratham pratitoward Duryodhana's chariot; toward the chariot of Duryodhana
प्रततम् व्यसृजत् राजन्pratatam vyasṛjat rājanreleased without pause, king; released without pause, O king
तत् संकुलम् अवर्ततtat saṃkulam avartatathat confusion arose; a melee arose
अनुवाद

As he was fitting arrows, Satyaki quickly severed the bow with the arrow already fitted, and showered him with arrows. He, cruelly pierced, shaken, withdrew to another chariot — Duryodhana, O great king, hard pressed by the arrows of Dasharha [Satyaki]. Having recovered, your son attacked Satyaki again, releasing nets of arrows toward the chariot of Yuyudhana. Likewise Satyaki too released arrows toward the chariot of Duryodhana without pause, O king; a melee arose.

संस्करण

6997623e5040 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 5:08:17 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से