महाभारत
Droṇa-vadha-parva (aśvatthāmā-hata-upāya) (The Ruse "Aśvatthāman Is Slain")7.164.30–33
8373 / 15823
महाभारत · 7.164.30–33
देवनागरी

संजय उवाच
तं तथावादिनं तत्र राजानं माधवो ऽब्रवीत् ॥
एवंवृत्तं सदा क्षत्रं यद् धन्तीह गुरून् अपि ॥
यदि ते ऽहं प्रियो राजञ् जहि मां मा चिरं कृथाः ॥
त्वत्कृते सुकृतांल् लोकान् गच्छेयं भरतर्षभ ॥
या ते शक्तिर् बलं चैव तत् क्षिप्रं मयि दर्शय ॥
नेच्छाम्य् एतद् अहं द्रष्टुं मित्राणां व्यसनं महत् ॥
इत्य् एवं व्यक्तम् आभाष्य प्रतिभाष्य च सात्यकिः ॥
अभ्ययात् तूर्णम् अव्यग्रो निरपेक्षो विशां पते ॥

लिप्यंतरण (IAST)

saṃjaya uvāca
taṃ tathāvādinaṃ tatra rājānaṃ mādhavo 'bravīt ||
evaṃvṛttaṃ sadā kṣatraṃ yad dhantīha gurūn api ||
yadi te 'haṃ priyo rājañ jahi māṃ mā ciraṃ kṛthāḥ ||
tvatkṛte sukṛtāṃl lokān gaccheyaṃ bharatarṣabha ||
yā te śaktir balaṃ caiva tat kṣipraṃ mayi darśaya ||
necchāmy etad ahaṃ draṣṭuṃ mitrāṇāṃ vyasanaṃ mahat ||
ity evaṃ vyaktam ābhāṣya pratibhāṣya ca sātyakiḥ ||
abhyayāt tūrṇam avyagro nirapekṣo viśāṃ pate ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तम् तथावादिनम् तत्रtam tathāvādinam tatrato him, thus speaking there; to him, thus speaking there
राजानम् माधवः अब्रवीत्rājānam mādhavaḥ abravītMadhava said to the king; Madhava spoke to the king
एवंवृत्तम् सदा क्षत्रम्evaṃvṛttam sadā kṣatramsuch is the kshatriya always; such is the kshatriya [duty] always
यत् हन्ति इह गुरून् अपिyat hanti iha gurūn apithat it slays even teachers here; that it strikes down even teachers
यदि ते अहम् प्रियः राजन्yadi te aham priyaḥ rājanif I am dear to you, king; if I am dear to you, O king
जहि माम् मा चिरम् कृथाःjahi mām mā ciram kṛthāḥkill me, do not delay; kill me, do not delay
त्वत्कृते सुकृतान् लोकान्tvatkṛte sukṛtān lokānfor your sake [to] the blessed worlds; for your sake — to the blessed worlds
गच्छेयम् भरतर्षभgaccheyam bharatarṣabhaI would go, bull of the Bharatas; I would go, O bull among the Bharatas
या ते शक्तिःyā te śaktiḥwhatever strength is yours; whatever strength is yours
बलम् च एवbalam ca evaand might; and might
तत् क्षिप्रम् मयि दर्शयtat kṣipram mayi darśayashow it quickly upon me; show it swiftly upon me
न इच्छामि एतत् अहम् द्रष्टुम्na icchāmi etat aham draṣṭumI do not wish to see this; I do not wish to see
मित्राणाम् व्यसनम् महत्mitrāṇām vyasanam mahatthe great calamity of friends; the great calamity of friends
इति एवम् व्यक्तम् आभाष्यiti evam vyaktam ābhāṣyahaving spoken thus clearly; having spoken thus clearly
प्रतिभाष्य च सात्यकिःpratibhāṣya ca sātyakiḥand having replied, Satyaki; and having replied, Satyaki
अभ्ययात् तूर्णम् अव्यग्रःabhyayāt tūrṇam avyagraḥattacked swiftly, unperturbed; attacked swiftly, unperturbed
निरपेक्षः विशां पतेnirapekṣaḥ viśāṃ pateheedless, lord of peoples; heedless, O lord of peoples
अनुवाद

To him, thus speaking there, Madhava [Satyaki] said to the king: 'Such is the kshatriya [duty] always — that it strikes down even teachers. If I am dear to you, O king, kill me, do not delay; for your sake — to the blessed worlds I would go, O bull among the Bharatas. Whatever strength and might is yours — show it swiftly upon me; I do not wish to see the great calamity of friends.' Having spoken thus clearly, and having replied, Satyaki attacked swiftly, unperturbed, heedless, O lord of peoples.

संस्करण

bf5e8f6a53da · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 5:08:17 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से