त्रिभिर् गुणमयैर् भावैर् एभिः सर्वम् इदं जगत् ।
मोहितं नाभिजानाति माम् एभ्यः परम् अव्ययम् ॥53॥ इति ।
तत्र चेदम् एव विशुद्धसत्त्वं सन्धिन्यंशप्रधानं चेद् आधारशक्तिः । संविदंशप्रधानम् आत्मविद्या । ह्लादिनीसारांशप्रधानं गुह्यविद्या । युगपत् शक्तित्रयप्रधानं मूर्तिः । अत्राधारशक्त्या भगवद्धाम प्रकाशते । तद् उक्तं—यत् सात्वताः पुरुषरूपम् उशन्ति सत्त्वं लोको यत इति ।
तथा ज्ञानतत्प्रवरकलक्षणवृत्तिद्वयकयात्मविद्यया तद्वृत्तिरूपम् उपासकाश्रयं ज्ञानं प्रकाशते । एवं भक्तितत्प्रवर्तकलक्षणवृत्तिद्वयकया गुह्यविद्यया तद्वृत्तिरूपा प्रीत्यात्मिका भक्तिः प्रकाशते ।
tribhir guṇa-mayair bhāvair ebhiḥ sarvam idaṁ jagat |
mohitaṁ nābhijānāti mām ebhyaḥ param avyayam ||53|| iti |
tatra cedam eva viśuddha-sattvaṁ sandhiny-aṁśa-pradhānaṁ ced ādhāra-śaktiḥ | saṁvid-aṁśa-pradhānam ātma-vidyā | hlādinī-sārāṁśa-pradhānaṁ guhya-vidyā | yugapat śakti-traya-pradhānaṁ mūrtiḥ | atrādhāra-śaktyā bhagavad-dhāma prakāśate | tad uktaṁ—yat sātvatāḥ puruṣa-rūpam uśanti sattvaṁ loko yata iti |
tathā jñāna-tat-pravaraka-lakṣaṇa-vṛtti-dvayakayātma-vidyayā tad-vṛtti-rūpam upāsakāśrayaṁ jñānaṁ prakāśate | evaṁ bhakti-tat-pravartaka-lakṣaṇa-vṛtti-dvayakayā guhya-vidyayā tad-vṛtti-rūpā prītyātmikā bhaktiḥ prakāśate |
छन्द अज्ञात
Обманутый этими тремя состояниями из гун, весь этот мир не познаёт меня — непреходящего, что превыше их. И вот эта самая чистая саттва: если в ней преобладает часть сандхини — она сила-опора; если часть самвит — знание Атмана; если суть хладини — сокровенное знание; если все три силы разом — сам образ Господа. Силой-опорой проявляется обитель Бхагавана; об этом сказано: «Саттва, которую сатваты зовут обликом Пуруши, откуда мир…». Так же знание Атмана с двумя его действиями — знанием и тем, что к нему побуждает, — являет знание, живущее в почитающем. И так же сокровенное знание с двумя его действиями — бхакти и тем, что к ней побуждает, — являет бхакти, сущность которой — любовь.
ae8af2f705b1 · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 8:03:23 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से