रथनागाश्वकलिलः पदात्यूर्मिसमाकुलः ॥
शैनेयवेलाम् आसाद्य स्थितः सैन्यमहार्णवः ॥
संभ्रान्तनरनागाश्वम् आवर्तत मुहुर् मुहुः ॥
तत् सैन्यम् इषुभिस् तेन वध्यमानं समन्ततः ॥
बभ्राम तत्र तत्रैव गावः शीतार्दिता इव ॥
पदातिनं रथं नागं सादिनं तुरगं तथा ॥
अविद्धं तत्र नाद्राक्षं युयुधानस्य सायकैः ॥
न तादृक् कदनं राजन् कृतवांस् तत्र फल्गुनः ॥
यादृक् क्षयम् अनीकानाम् अकरोत् सात्यकिर् नृप ॥
अत्यर्जुनं शिनेः पौत्रो युध्यते भरतर्षभ ॥
rathanāgāśvakalilaḥ padātyūrmisamākulaḥ ||
śaineyavelām āsādya sthitaḥ sainyamahārṇavaḥ ||
saṃbhrāntanaranāgāśvam āvartata muhur muhuḥ ||
tat sainyam iṣubhis tena vadhyamānaṃ samantataḥ ||
babhrāma tatra tatraiva gāvaḥ śītārditā iva ||
padātinaṃ rathaṃ nāgaṃ sādinaṃ turagaṃ tathā ||
aviddhaṃ tatra nādrākṣaṃ yuyudhānasya sāyakaiḥ ||
na tādṛk kadanaṃ rājan kṛtavāṃs tatra phalgunaḥ ||
yādṛk kṣayam anīkānām akarot sātyakir nṛpa ||
atyarjunaṃ śineḥ pautro yudhyate bharatarṣabha ||
Полный колесниц, слонов, коней, кишащий волнами пеших, великий войско-океан, достигнув Шайнеи-берега, остановился. [Со] смятёнными людьми, слонами, конями кружилось [оно] снова и снова. То войско, поражаемое им стрелами со всех сторон, — пешего, колесницу, слона, всадника, коня — непронзённого там [не] видел я Ююдханы стрелами. Не такое побоище, о царь, учинил там Пхальгуна, каково истребление строёв учинил Сатьяки, о царь.»
27cfabf8f66c · опубликовано 19 июл. 2026 г., 16:08:02 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Войско-океан «śaineyavelām āsādya sthitaḥ», достигнув берега-Сатьяки, останавливается и кружит: незыблемый один сдерживает движение тьмы. Саṃджая признаёт, что и Арджуна не учинил такого побоища. Знаменательно, что хвала ученику не умаляет учителя, а возвышает обоих. Стих учит, что твёрдость одного есть берег, о который разбивается напор множества; и величие доблести измеряется тем, что целое войско, наткнувшись на единого, теряет ход и кружит в смятении.