Махабхарата
Гхатоткача-вадха-парва: скорбь Юдхиштхиры и утешение Вьясы7.158.19–22
8296 / 15823
Махабхарата · 7.158.19–22
Деванагари

संजय उवाच
हते घटोत्कचे राजन् कर्णेन निशि राक्षसे ॥
प्रणदत्सु च हृष्टेषु तावकेषु युयुत्सुषु ॥
आपतत्सु च वेगेन वध्यमाने बले ऽपि च ॥
विगाढायां रजन्यां च राजा दैन्यं परं गतः ॥
अब्रवीच् च महाबाहुर् भीमसेनं परंतपः ॥
आवारय महाबाहो धार्तराष्ट्रस्य वाहिनीम् ॥
हैडिम्बस्याभिघातेन मोहो माम् आविशन् महान् ॥
एवं भीमं समादिश्य स्वरथे समुपाविशत् ॥
अश्रुपूर्णमुखो राजा निःश्वसंश् च पुनः पुनः ॥
कश्मलं प्राविशद् घोरं दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ॥

Транслитерация (IAST)

saṃjaya uvāca
hate ghaṭotkace rājan karṇena niśi rākṣase ||
praṇadatsu ca hṛṣṭeṣu tāvakeṣu yuyutsuṣu ||
āpatatsu ca vegena vadhyamāne bale 'pi ca ||
vigāḍhāyāṃ rajanyāṃ ca rājā dainyaṃ paraṃ gataḥ ||
abravīc ca mahābāhur bhīmasenaṃ paraṃtapaḥ ||
āvāraya mahābāho dhārtarāṣṭrasya vāhinīm ||
haiḍimbasyābhighātena moho mām āviśan mahān ||
evaṃ bhīmaṃ samādiśya svarathe samupāviśat ||
aśrupūrṇamukho rājā niḥśvasaṃś ca punaḥ punaḥ ||
kaśmalaṃ prāviśad ghoraṃ dṛṣṭvā karṇasya vikramam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
हते घटोत्कचे राजन्hate ghaṭotkace rājan[при] убитом Гхатоткаче, царь; когда Гхатоткача был убит, о царь
कर्णेन निशि राक्षसेkarṇena niśi rākṣaseКарною ночью, ракшасе; Карною в ночи, [том] ракшасе
प्रणदत्सु च हृष्टेषुpraṇadatsu ca hṛṣṭeṣuи [при] кричащих, обрадованных; и когда ликовали, крича
तावकेषु युयुत्सुषुtāvakeṣu yuyutsuṣu[при] твоих, биться желающих; твои, рвущиеся в бой
आपतत्सु च वेगेनāpatatsu ca vegenaи [при] налетающих стремительно; и налетавшие стремглав
वध्यमाने बले अपि चvadhyamāne bale api caи [при] избиваемом войске; и при избиваемом войске
विगाढायाम् रजन्याम् चvigāḍhāyām rajanyām caи [при] углубившейся ночи; и в глухой ночи
राजा दैन्यम् परम् गतःrājā dainyam param gataḥцарь [в] уныние крайнее впал; царь впал в крайнее уныние
अब्रवीत् च महाबाहुःabravīt ca mahābāhuḥи сказал мощнорукий; и молвил мощнорукий
भीमसेनम् परंतपःbhīmasenam paraṃtapaḥБхимасене, врагов опаляющий; Бхимасене, опаляющий врагов
आवारय महाबाहोāvāraya mahābāho«сдержи, мощнорукий; «сдержи, о мощнорукий
धार्तराष्ट्रस्य वाहिनीम्dhārtarāṣṭrasya vāhinīmДхартараштры рать; рать Дхартараштры
हैडिम्बस्य अभिघातेनhaiḍimbasya abhighātenaсына Хидимбы убиением; убиением сына Хидимбы
मोहः माम् आविशत् महान्mohaḥ mām āviśat mahānобморок меня охватил великий; великое забытьё меня охватило»
एवम् भीमम् समादिश्यevam bhīmam samādiśyaтак Бхиму наставив; так наказав Бхиме
स्वरथे समुपाविशत्svarathe samupāviśat[на] своей колеснице сел; опустился на свою колесницу
Литературный перевод

Когда Гхатоткача был убит, о царь, Карною в ночи, [том] ракшасе, и когда твои, рвущиеся в бой, ликовали, крича, и налетали стремглав, и при избиваемом войске, и в глухой ночи, царь [Юдхиштхира] впал в крайнее уныние. И молвил мощнорукий Бхимасене, опаляющий врагов: «Сдержи, о мощнорукий, рать Дхартараштры; убиением сына Хидимбы великое забытьё меня охватило». Так наказав Бхиме, он опустился на свою колесницу.

Версия

99b8bc703027 · опубликовано 19 июл. 2026 г., 16:58:11 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами