मा क्रुधो भरतश्रेष्ठ मा च शोके मनः कृथाः ॥
प्राणिनाम् इह सर्वेषाम् एषा निष्ठा युधिष्ठिर ॥
भ्रातृभिः सहितः सर्वैः पार्थिवैश् च महात्मभिः ॥
कौरवान् समरे राजन्न् अभियुध्यस्व भारत ॥
पञ्चमे दिवसे चैव पृथिवी ते भविष्यति ॥
नित्यं च पुरुषव्याघ्र धर्मम् एव विचिन्तय ॥
आनृशंस्यं तपो दानं क्षमां सत्यं च पाण्डव ॥
सेवेथाः परमप्रीतो यतो धर्मस् ततो जयः ॥
इत्य् उक्त्वा पाण्डवं व्यासस् तत्रैवान्तरधीयत ॥
mā krudho bharataśreṣṭha mā ca śoke manaḥ kṛthāḥ ||
prāṇinām iha sarveṣām eṣā niṣṭhā yudhiṣṭhira ||
bhrātṛbhiḥ sahitaḥ sarvaiḥ pārthivaiś ca mahātmabhiḥ ||
kauravān samare rājann abhiyudhyasva bhārata ||
pañcame divase caiva pṛthivī te bhaviṣyati ||
nityaṃ ca puruṣavyāghra dharmam eva vicintaya ||
ānṛśaṃsyaṃ tapo dānaṃ kṣamāṃ satyaṃ ca pāṇḍava ||
sevethāḥ paramaprīto yato dharmas tato jayaḥ ||
ity uktvā pāṇḍavaṃ vyāsas tatraivāntaradhīyata ||
«Сделав Васави орудием, ведь он унесён Временем; ради тебя самого ракшас убит, сынок, в схватке. Не гневайся, о лучший из Бхаратов, и не отдавай ум скорби; у всех живущих здесь таков конец, о Юдхиштхира. Со всеми братьями и с царями, великими духом, Кауравов в бою, о царь, одолевай в битве, о Бхарата; и на пятый день земля станет твоею. И всегда, о тигр среди мужей, размышляй о самой дхарме — незлобивость, подвиг, даяние, терпение и истину, о Пандава, чти, премного довольный; где дхарма, там и победа». Так молвив Пандаве, Вьяса там же исчез.
d68b3219006a · опубликовано 19 июл. 2026 г., 16:58:11 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Вьяса возводит частную смерть к общему закону: «у всех живущих таков конец». Знаменательно, что утешение в скорби — не отрицание её, а помещение в широту целого: смерть есть удел всех. Стих учит, что горе утихает, когда взглянуть на него с высоты вечного порядка; и мудрый утешитель не уговаривает забыть утрату, но напоминает о неизбежном конце всего сущего — и зовёт от скорби к долгу и дхарме.