Mahabharata
Арджуна-ванаваса-парва: нарушение уговора · Verse 1.205.7–9
1611 / 3756
Mahabharata · 1.205.7–9
Devanāgarī

ह्रियते गोधनं क्षुद्रैर् नृशंसैर् अकृतात्मभिः ॥
प्रसह्य वो ऽस्माद् विषयाद् अभिधावत पाण्डवाः ॥
ब्राह्मणस्य प्रमत्तस्य हविर् ध्वाङ्क्षैर् विलुप्यते ॥
शार्दूलस्य गुहां शून्यां नीचः क्रोष्टाभिमर्शति ॥
ब्राह्मणस्वे हृते चोरैर् धर्मार्थे च विलोपिते ॥
रोरूयमाणे च मयि क्रियताम् अस्त्रधारणम् ॥

Transliteration (IAST)

hriyate godhanaṃ kṣudrair nṛśaṃsair akṛtātmabhiḥ ||
prasahya vo 'smād viṣayād abhidhāvata pāṇḍavāḥ ||
brāhmaṇasya pramattasya havir dhvāṅkṣair vilupyate ||
śārdūlasya guhāṃ śūnyāṃ nīcaḥ kroṣṭābhimarśati ||
brāhmaṇasve hṛte corair dharmārthe ca vilopite ||
rorūyamāṇe ca mayi kriyatām astradhāraṇam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ह्रियते गोधनं क्षुद्रैः नृशंसैः अकृतात्मभिःhriyate godhanaṃ kṣudraiḥ nṛśaṃsaiḥ akṛtātmabhiḥ«коровье достояние угоняют низкие, свирепые, необузданные!
प्रसह्य वः अस्मात् विषयात् अभिधावत पाण्डवाःprasahya vaḥ asmāt viṣayāt abhidhāvata pāṇḍavāḥсилою из вашего же владения [его уводят]; настигните [их], о Пандавы!
ब्राह्मणस्य प्रमत्तस्य हविः ध्वाङ्क्षैः विलुप्यतेbrāhmaṇasya pramattasya haviḥ dhvāṅkṣaiḥ vilupyateу нерадивого [/беспечного] брахмана жертвенную снедь расхищают вороны;
शार्दूलस्य गुहां शून्यां नीचः क्रोष्टा अभिमर्शतिśārdūlasya guhāṃ śūnyāṃ nīcaḥ kroṣṭā abhimarśatiк пустой пещере тигра подбирается низкий шакал!
ब्राह्मणस्वे हृते चोरैः धर्मार्थे च विलोपितेbrāhmaṇasve hṛte coraiḥ dharmārthe ca vilopiteкогда брахманское добро похищено ворами и [средство] дхармы загублено,
रोरूयमाणे च मयि क्रियताम् अस्त्रधारणम्rorūyamāṇe ca mayi kriyatām astradhāraṇamи когда я вопию, — да будет применено [ваше] ношение оружия!»
Translation

Брахман сказал: «Коровье достояние угоняют низкие, свирепые, необузданные! Силою из вашего же владения его уводят; настигните их, о Пандавы! У беспечного брахмана жертвенную снедь расхищают вороны; к пустой пещере тигра подбирается низкий шакал! Когда брахманское добро похищено ворами и средство дхармы загублено, и когда я вопию, — да будет применено ваше ношение оружия!»

Commentary

Здесь вопль брахмана напоминает царю о смысле меча. Знаменательно слово: «да будет применено ношение оружия» — оружие кшатрия дано не для красы, а для защиты беззащитных. Знаменательно и образ «шакала в пещере тигра»: ничтожные дерзают там, где медлят сильные. Попущенная неправда позорит охранителя. Так писание являет призыв к долгу; и царское оружие взыскует своего употребления.

Version

f108cf650a37 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with