Mahabharata · 1.205.23–24
॥
Devanāgarī
सो ऽभिवाद्य गुरून् सर्वांस् तैश् चापि प्रतिनन्दितः ॥
धर्मराजम् उवाचेदं व्रतम् आदिश्यतां मम ॥
समयः समतिक्रान्तो भवत्संदर्शनान् मया ॥
वनवासं गमिष्यामि समयो ह्य् एष नः कृतः ॥
Transliteration (IAST)
so 'bhivādya gurūn sarvāṃs taiś cāpi pratinanditaḥ ||
dharmarājam uvācedaṃ vratam ādiśyatāṃ mama ||
samayaḥ samatikrānto bhavatsaṃdarśanān mayā ||
vanavāsaṃ gamiṣyāmi samayo hy eṣa naḥ kṛtaḥ ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सः अभिवाद्य गुरून् सर्वान् तैः च अपि प्रतिनन्दितःsaḥ abhivādya gurūn sarvān taiḥ ca api pratinanditaḥон, поклонившись всем старшим и ими приветствованный,
धर्मराजम् उवाच इदं व्रतम् आदिश्यतां ममdharmarājam uvāca idaṃ vratam ādiśyatāṃ mamaсказал Царю дхармы такое: «да будет назначен мне обет [мой];
समयः समतिक्रान्तः भवत्संदर्शनात् मयाsamayaḥ samatikrāntaḥ bhavatsaṃdarśanāt mayāуговор нарушен мною — лицезрением тебя [с Драупади];
वनवासं गमिष्यामि समयः हि एषः नः कृतःvanavāsaṃ gamiṣyāmi samayaḥ hi eṣaḥ naḥ kṛtaḥпойду в изгнание в лес, ибо таков наш заключённый уговор»;
Translation
Арджуна сказал: «Он, поклонившись всем старшим и ими приветствованный, сказал Царю дхармы такое: „Да будет назначен мне обет мой; уговор нарушен мною — лицезрением тебя с Драупади; пойду в изгнание в лес, ибо таков наш заключённый уговор“».
Commentary
Version
57f2c95a44b5 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC
Page between verses with
Здесь верный слову сам взыскует на себя кары. Знаменательно, что Арджуна не таит нарушения и не ищет себе послабления, но сам требует наложить обет: совестливый судит себя строже, чем судили бы его другие. Честь держится не страхом обличения, а внутренней правдивостью. Так писание являет неподкупную совесть Арджуны; и он сам обрекает себя изгнанию.