Mahabharata
Сабхакрия-парва: описание дворца Майи · Verse 2.3.8–10
1936 / 3756
Mahabharata · 2.3.8–10
Devanāgarī

उत्तरेण तु कैलासं मैनाकं पर्वतं प्रति ॥
हिरण्यशृङ्गो भगवान् महामणिमयो गिरिः ॥
रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः ॥
दृष्ट्वा भागीरथीं गङ्गाम् उवास बहुलाः समाः ॥
यत्रेष्ट्वा सर्वभूतानाम् ईश्वरेण महात्मना ॥
आहृताः क्रतवो मुख्याः शतं भरतसत्तम ॥

Transliteration (IAST)

uttareṇa tu kailāsaṃ mainākaṃ parvataṃ prati ||
hiraṇyaśṛṅgo bhagavān mahāmaṇimayo giriḥ ||
ramyaṃ bindusaro nāma yatra rājā bhagīrathaḥ ||
dṛṣṭvā bhāgīrathīṃ gaṅgām uvāsa bahulāḥ samāḥ ||
yatreṣṭvā sarvabhūtānām īśvareṇa mahātmanā ||
āhṛtāḥ kratavo mukhyāḥ śataṃ bharatasattama ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
उत्तरेण तु कैलासम्uttareṇa tu kailāsamк северу от Кайласы,
मैनाक म् पर्वतम् प्रतिmaināka m parvatam pratiблиз горы Майнаки, —
हिरण्य-शृङ्गः भगवान्hiraṇya-śṛṅgaḥ bhagavānХираньяшринга, владычная,
महा-मणि-मयः गिरिःmahā-maṇi-mayaḥ giriḥиз великих самоцветов гора;
रम्यम् बिन्दु-सरः नामramyam bindu-saraḥ nāma[там] прекрасное [озеро] по имени Биндусарас,
यत्र राजा भगीरथःyatra rājā bhagīrathaḥгде царь Бхагиратха,
दृष्ट्वा भागीरथीम् गङ्गाम्dṛṣṭvā bhāgīrathīm gaṅgāmузрев Бхагиратхи-Гангу,
उवास बहुलाः समाःuvāsa bahulāḥ samāḥобитал многие годы;
यत्र इष्ट्वा सर्व-भूतानाम् ईश्वरेण महात्मनाyatra iṣṭvā sarva-bhūtānām īśvareṇa mahātmanāгде, совершив [жертву], владыкою всех существ, великим духом,
आहृताः क्रतवः मुख्याः शतम् भरत-सत्तमāhṛtāḥ kratavaḥ mukhyāḥ śatam bharata-sattamaпринесены были главные жертвы — сто, о лучший из Бхаратов;
Translation

Вайшампаяна сказал: «К северу от Кайласы, близ горы Майнаки, [высится] Хираньяшринга — владычная гора из великих самоцветов; там прекрасное озеро по имени Биндусарас, где царь Бхагиратха, узрев Бхагиратхи-Гангу, обитал многие годы; где владыкою всех существ, великим духом, было принесено сто главных жертв, о лучший из Бхаратов».

Commentary

Здесь раскрывается, отчего материал свят: место его — освящено подвигом и жертвой. Знаменательно, что Биндусарас связан с Бхагиратхой, низведшим Гангу, и с великими жертвоприношениями Владыки существ: камень и злато, взятые из святыни, несут в себе её благодать. Так писание являет, что обитель праведных слагается из освящённого; и далее — другие святые деяния этого места.

Version

a6b342655848 · published Jun 16, 2026, 12:10:00 PM UTC

Page between verses with