Mahabharata
Раджасуярамбха-парва: замысел жертвоприношения и приход Кришны · Verse 2.12.6–8
2099 / 3756
Mahabharata · 2.12.6–8
Devanāgarī

भूयश् चाद्भुतवीर्यौजा धर्मम् एवानुपालयन् ॥
किं हितं सर्वलोकानां भवेद् इति मनो दधे ॥
अनुगृह्णन् प्रजाः सर्वाः सर्वधर्मविदां वरः ॥
अविशेषेण सर्वेषां हितं चक्रे युधिष्ठिरः ॥
एवं गते ततस् तस्मिन् पितरीवाश्वसञ् जनाः ॥
न तस्य विद्यते द्वेष्टा ततो ऽस्याजातशत्रुता ॥

Transliteration (IAST)

bhūyaś cādbhutavīryaujā dharmam evānupālayan ||
kiṃ hitaṃ sarvalokānāṃ bhaved iti mano dadhe ||
anugṛhṇan prajāḥ sarvāḥ sarvadharmavidāṃ varaḥ ||
aviśeṣeṇa sarveṣāṃ hitaṃ cakre yudhiṣṭhiraḥ ||
evaṃ gate tatas tasmin pitarīvāśvasañ janāḥ ||
na tasya vidyate dveṣṭā tato 'syājātaśatrutā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
भूयः च अद्भुत-वीर्य-ओजाःbhūyaḥ ca adbhuta-vīrya-ojāḥи ещё, дивно-доблестный и сильный,
धर्मम् एव अनुपालयन्dharmam eva anupālayanдхарму [неизменно] блюдя,
किम् हितम् सर्व-लोकानाम्kim hitam sarva-lokānām«что [было бы] благом всем мирам?»
भवेत् इति मनः दधेbhavet iti manaḥ dadhe— [над тем] ум устремил;
अनुगृह्णन् प्रजाः सर्वाःanugṛhṇan prajāḥ sarvāḥмилуя всех подданных,
सर्व-धर्म-विदाम् वरःsarva-dharma-vidām varaḥлучший из знатоков всякой дхармы,
अविशेषेण सर्वेषाम्aviśeṣeṇa sarveṣāmбез различия, всем
हितम् चक्रे युधिष्ठिरःhitam cakre yudhiṣṭhiraḥблаго творил Юдхиштхира;
एवम् गते ततः तस्मिन्evam gate tataḥ tasminкогда так было [с ним],
पितरि इव अश्वसन् जनाःpitari iva aśvasan janāḥкак при отце, покоились люди;
न तस्य विद्यते द्वेष्टाna tasya vidyate dveṣṭāнет у него ненавистника,
ततः अस्य अजात-शत्रुताtataḥ asya ajāta-śatrutāоттого — его «не-родился-враг» [Аджаташатру];
Translation

«И ещё, дивно-доблестный и могучий, неизменно блюдя дхарму, он устремил ум на [вопрос]: „Что было бы благом всем мирам?“. Милуя всех подданных, лучший из знатоков всякой дхармы, Юдхиштхира без различия творил благо всем; и когда так было с ним, люди покоились [при нём], как при отце; нет у него ненавистника — оттого и [зовётся он] Аджаташатру, „тот, чей враг не родился“».

Commentary

Здесь раскрывается тайна имени «Аджаташатру»: у праведного нет врага, ибо он никого не обижает. Знаменательно, что замысел великой жертвы царь поверяет вопросом «что благо всем мирам?»: даже славу свою он подчиняет общему благу. Так писание являет, что отсутствие врагов — плод не силы, а беспристрастной доброты; и далее царь созывает совет.

Version

f6453da78fb5 · published Jun 16, 2026, 12:55:00 PM UTC

Page between verses with