भीष्म उवाच
श्रुत्वैतदखिलं भूयः परा भक्तिरूपस्थिता । श्राद्धकालं विधिं चैव श्राद्धमेव तथैव च
श्राद्धेषु भोजनीया ये श्राद्धवर्ज्या द्विजातयः । कस्मिनवासरभागे तु पितृभ्यः श्राद्धमारभेत्
अन्नं दत्तं कथं याति श्राद्धे वै ब्रह्मवित्तम । विधिना केन कर्तव्यं कथं प्रीणाति तान् पितॄन्
कुर्यादहरहः श्राद्धमन्नाद्येनोदकेन च । पयोमूलफलैर्वापि पितृभ्यः प्रीतिमावहन्
नित्यं नैमित्तिकं काम्यं त्रिविधं श्राद्धमुच्यते । नित्यं तावत्प्रवक्ष्यामि अर्घ्यावाहनवर्जितम्
śrutvaitadakhilaṃ bhūyaḥ parā bhaktirūpasthitā | śrāddhakālaṃ vidhiṃ caiva śrāddhameva tathaiva ca
śrāddheṣu bhojanīyā ye śrāddhavarjyā dvijātayaḥ | kasminavāsarabhāge tu pitṛbhyaḥ śrāddhamārabhet
annaṃ dattaṃ kathaṃ yāti śrāddhe vai brahmavittama | vidhinā kena kartavyaṃ kathaṃ prīṇāti tān pitṝn
kuryādaharahaḥ śrāddhamannādyenodakena ca | payomūlaphalairvāpi pitṛbhyaḥ prītimāvahan
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ trividhaṃ śrāddhamucyate | nityaṃ tāvatpravakṣyāmi arghyāvāhanavarjitam
Бхишма сказал: «Услышав это всё, явилась во мне ещё большая преданность. [Скажи] о времени шраддхи и об уставе, и о самой шраддхе; о том, кого из дваждырождённых кормить на шраддхах и кого исключать; в какой части дня начинать [обряд] праотцам; как доходит данная пища, о наилучший знаток Брахмана; каким уставом должно совершаться и как это насыщает праотцов». Пуластья сказал: «Пусть совершает день за днём — пищей и прочим, водою или молоком, кореньями и плодами, — принося радость [праотцам]. Шраддха зовётся троякой: постоянная, поводная и желанная; постоянная — без аргхьи и призывания».
70cd37f1d75a · publicado 3 sept 2026, 4:13:26 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Вопросы Бхишмы деловиты до последнего: кого звать, в котором часу, каким уставом. И один среди них не о порядке, а по существу: как данная пища доходит до умерших.
Ответ начинается с самого простого разряда — ежедневного. Не нужно ни особого дня, ни гостей: довольно воды, молока или плодов.
Так пурана всегда и строит наставление: сперва то, что доступно каждому и ежедневно, и лишь потом сложное и редкое.