अनुज्ञा-परिहारौ देह-सम्बन्धात् ज्योतिर्-आदिवत्
anujñā-parihārau deha-sambandhāt jyotir-ādivat
[К дживе идут] дозволение и высвобождение — по связи с телом; как со светом [глаза и света солнца].
युक्त्य्-अन्तरेण विशेषं दर्शयति—
अनुज्ञा-परिहारौ देह-सम्बन्धात् ज्योतिर्-आदिवत्
सत्य् अपि ब्रह्मांशत्वेऽनाद्य्-अविद्या-विजृम्भितान् देह-सम्बन्धात् जीव-रूपस्यांशस्य परेश-कृताव् अनुज्ञा-परिहारौ श्रूयते, नैवं मत्स्यादि-रूपस्य, किन्तु देह-सम्बन्ध-राहित्यं साक्षात् परेशत्वं च तस्य श्रूयते, अतो महान् विशेषः । अनुज्ञानुमतिः साध्वसाधु-कर्म-प्रेरणेति यावत् । एष एव साधु-कर्म कारयति [कौ.उ. 2.9] इत्य् आदि श्रुतिः । परिहारश् च ततो निवृत्तिर् मोक्ष इति यावत् । तम् एव विदित्वा [श्वे.उ. 3.8] इत्य् आदि श्रुतेः । तत्र दृष्टान्तम् आह—ज्योतिर् इति । ज्योतिश् चक्षुस् तस्य यथा सूर्यांशस्यापि देह-सम्बन्धात् नाना-विधत्वं तद्-अनुग्राह्यत्वं तत्-प्रवृत्ति-निवृत्ती च तद्-धेतुके एव, नैवं स्वस्थस्य सूर्यांशस्यापि, तत्-प्रकाशस्य तस्य सूर्यात्मकत्वात्, तद्वत् ॥46॥
yukty-antareṇa viśeṣaṁ darśayati—
anujñā-parihārau deha-sambandhāt jyotir-ādivat
saty api brahmāṁśatve'nādy-avidyā-vijṛmbhitān deha-sambandhāt jīva-rūpasyāṁśasya pareśa-kṛtāv anujñā-parihārau śrūyate, naivaṁ matsyādi-rūpasya, kintu deha-sambandha-rāhityaṁ sākṣāt pareśatvaṁ ca tasya śrūyate, ato mahān viśeṣaḥ | anujñānumatiḥ sādhvasādhu-karma-preraṇeti yāvat | eṣa eva sādhu-karma kārayati [kau.u. 2.9] ity ādi śrutiḥ | parihāraś ca tato nivṛttir mokṣa iti yāvat | tam eva viditvā [śve.u. 3.8] ity ādi śruteḥ | tatra dṛṣṭāntam āha—jyotir iti | jyotiś cakṣus tasya yathā sūryāṁśasyāpi deha-sambandhāt nānā-vidhatvaṁ tad-anugrāhyatvaṁ tat-pravṛtti-nivṛttī ca tad-dhetuke eva, naivaṁ svasthasya sūryāṁśasyāpi, tat-prakāśasya tasya sūryātmakatvāt, tadvat ||46||
febd6be1cded · publicado 27 jul 2026, 4:51:26 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Иным доводом являет различие:
«Дозволение и высвобождение — по связи с телом; как свет и прочее».
И при амшности: у частицы-дживы — по связи с телом, развёрнутой безначальной авидьей, — слышны творимые Владыкой ДОЗВОЛЕНИЕ (соизволение — подвигание к делам: «он же даёт творить доброе…») и ВЫСВОБОЖДЕНИЕ (изъятие — мокша: «лишь Его познав…»). Не так у Матсьи: у него слышны свобода от связи с телом и прямое Всевладычество — различие велико. Пример: свет глаза, хоть и доля Солнца, по связи с телом многовиден, нуждается в милости [света] и включается-выключается от него; не так у доли Солнца, В НЁМ САМОМ стоящей: его сияние — сущность самого Солнца.