श्रीराधा (सौत्सुख्यम् आत्मगतम्) : हा ! कहिं विसाहा मे पिअसही ?
कृष्णः (स्वगतम्): नूनं नववृन्दागिरा स्मारितविशाखासख्येयं दुर्मनायते । ततस् तां वर्णयामि । (प्रकाशम्) प्रिये ! क्षणम् अद्भुतम् आकर्ण्यताम् । साम्प्रतम् अहं सुर सूरसौगन्धिकम् आहरिष्यन् पाण्डवेन सह खाण्डवाटवीं प्राविशम् । तत्र मृगान् आहण्डिनो गाण्डीविनः श्येनाभ्यां निगृहीतयोः पक्षिणोर् एकः प्राह—हा सखे कीर ! राधिकायाः कन्दसत्रे मया पुनर् आस्वादनीयानि नवीनकलानिधिसपिण्डानि विसकाण्डानि । शुकः प्राह—हन्त सखे मराल ! राधिकायाः फलसत्रे रङ्गाय मे वक्त्राङारकविडम्बीनि नागरङ्गानि न भावीनि ।
राधिका (साद्भुतम्): तदो तदो ?
श्रीश्रीकृष्णः : ततस् तद् आकर्णनाद् उत्सुकेन मया पक्षिणौ विमोक्ष्य पर्यटता काचित् प्रशान्ताकृतिर् जरती दृष्टा पृष्टा च—हन्त ! का त्वम् असि ? इति । तयोक्तं—पतत्रिभ्यः सत्रीकृतेयं या तपःप्रभावाद् आविर्भूतेन सुगन्धिना सुरसौगन्धिकवृन्देन पूर्णा दीर्घिका, सुधामृष्टेन सुष्ठु फलमण्डलेन बाटिका च, तयोः पालिकास्मि पुलिन्दी । ततश् चाहम् अपृच्छम्—केन सत्रं कृतम् इदम् ? सा प्राह—कयाचित् तपोधनया, या खलु समापितोदवासव्रता राधाभीष्टसाधनं नाम वन्यव्रतम् आरब्धवती ।
śrī-rādhā (sautsukhyam ātma-gatam) : hā ! kahiṁ visāhā me pia-sahī ?
kṛṣṇaḥ (svagatam): nūnaṁ nava-vṛndā-girā smārita-viśākhā-sakhyeyaṁ durmanāyate | tatas tāṁ varṇayāmi | (prakāśam) priye ! kṣaṇam adbhutam ākarṇyatām | sāmpratam ahaṁ sura- sūra-saugandhikam āhariṣyan pāṇḍavena saha khāṇḍavāṭavīṁ prāviśam | tatra mṛgān āhaṇḍino gāṇḍīvinaḥ śyenābhyāṁ nigṛhītayoḥ pakṣiṇor ekaḥ prāha—hā sakhe kīra ! rādhikāyāḥ kanda-satre mayā punar āsvādanīyāni navīna-kalā-nidhi-sapiṇḍāni visakāṇḍāni | śukaḥ prāha—hanta sakhe marāla ! rādhikāyāḥ phala-satre raṅgāya me vaktrāṅāraka-viḍambīni nāgaraṅgāni na bhāvīni |
rādhikā (sādbhutam): tado tado ?
śrī-śrī-kṛṣṇaḥ : tatas tad ākarṇanād utsukena mayā pakṣiṇau vimokṣya paryaṭatā kācit praśāntākṛtir jaratī dṛṣṭā pṛṣṭā ca—hanta ! kā tvam asi ? iti | tayoktaṁ—patatribhyaḥ satrīkṛteyaṁ yā tapaḥ-prabhāvād āvirbhūtena sugandhinā sura-saugandhika-vṛndena pūrṇā dīrghikā, sudhāmṛṣṭena suṣṭhu phala-maṇḍalena bāṭikā ca, tayoḥ pālikāsmi pulindī | tataś cāham apṛccham—kena satraṁ kṛtam idam ? sā prāha—kayācit tapodhanayā, yā khalu samāpitoda-vāsa-vratā rādhābhīṣṭa-sādhanaṁ nāma vanya-vratam ārabdhavatī |
छन्द अज्ञात
Шри Радха (с тоской, про себя): Ах! Где же моя милая подруга Вишакха? Кришна (про себя): Верно, слова Нава-вринды напомнили ей о дружбе с Вишакхой — вот она и загрустила. Расскажу-ка о ней. (Вслух.) Милая, послушай про одно диво. Недавно, отправившись за небесноблагоуханным лотосом, я вошёл с сыном Панду в лес Кхандаву. Там носящий Гандиву охотился на зверей, и его соколы схватили двух птиц. Одна сказала: «Ах, друг попугай! Неужели мне больше не отведать в Радхиной раздаче кореньев стеблей лотоса, родных молодой луне?» Попугай ответил: «Ах, друг лебедь! Неужели мне больше не видеть на радость в Радхиной раздаче плодов апельсинов, что спорят алостью с моим клювом?» Радхика (изумлённо): И что же дальше? Шри Кришна: А дальше, услышав это, я в нетерпении освободил птиц и, бродя по лесу, увидел старую женщину кроткого вида и спросил: «Кто ты?» Она ответила: «Я Пулинди, сторожу длинный пруд, полный небесноблагоуханных лотосов, что явились силой подвижничества, — его отвели в раздачу птицам, — и сад с плодами, омытыми нектаром». Тогда я спросил: «Кто же устроил эту раздачу?» Она ответила: «Одна подвижница: кончив обет жизни в воде, она начала лесной обет, что зовётся „Исполнение желаний Радхи“».
46a54354bfb2 · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 7:21:46 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Носящий Гандиву — Арджуна. Раздача — благотворительная трапеза, здесь для птиц.