Махабхарата
Арджуна-ванаваса-парва: брак Субхадры и рождение потомства1.213.65–70
1737 / 15823
Махабхарата · 1.213.65–70
Деванагари

चतुष्पादं दशविधं धनुर्वेदम् अरिंदमः ॥
अर्जुनाद् वेद वेदज्ञात् सकलं दिव्यमानुषम् ॥
विज्ञानेष्व् अपि चास्त्राणां सौष्ठवे च महाबलः ॥
क्रियास्व् अपि च सर्वासु विशेषान् अभ्यशिक्षयत् ॥
आगमे च प्रयोगे च चक्रे तुल्यम् इवात्मनः ॥
तुतोष पुत्रं सौभद्रं प्रेक्षमाणो धनंजयः ॥
सर्वसंहननोपेतं सर्वलक्षणलक्षितम् ॥
दुर्धर्षम् ऋषभस्कन्धं व्यात्ताननम् इवोरगम् ॥
सिंहदर्पं महेष्वासं मत्तमातङ्गविक्रमम् ॥
मेघदुन्दुभिनिर्घोषं पूर्णचन्द्रनिभाननम् ॥
कृष्णस्य सदृशं शौर्ये वीर्ये रूपे तथाकृतौ ॥
ददर्श पुत्रं बीभत्सुर् मघवान् इव तं यथा ॥

Транслитерация (IAST)

catuṣpādaṃ daśavidhaṃ dhanurvedam ariṃdamaḥ ||
arjunād veda vedajñāt sakalaṃ divyamānuṣam ||
vijñāneṣv api cāstrāṇāṃ sauṣṭhave ca mahābalaḥ ||
kriyāsv api ca sarvāsu viśeṣān abhyaśikṣayat ||
āgame ca prayoge ca cakre tulyam ivātmanaḥ ||
tutoṣa putraṃ saubhadraṃ prekṣamāṇo dhanaṃjayaḥ ||
sarvasaṃhananopetaṃ sarvalakṣaṇalakṣitam ||
durdharṣam ṛṣabhaskandhaṃ vyāttānanam ivoragam ||
siṃhadarpaṃ maheṣvāsaṃ mattamātaṅgavikramam ||
meghadundubhinirghoṣaṃ pūrṇacandranibhānanam ||
kṛṣṇasya sadṛśaṃ śaurye vīrye rūpe tathākṛtau ||
dadarśa putraṃ bībhatsur maghavān iva taṃ yathā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
चतुष्पादं दशविधं धनुर्वेदम् अरिंदमःcatuṣpādaṃ daśavidhaṃ dhanurvedam ariṃdamaḥчетырёхчастную, десятивидную Дханурведу, смиритель врагов,
अर्जुनात् वेद वेदज्ञात् सकलं दिव्यमानुषम्arjunāt veda vedajñāt sakalaṃ divyamānuṣamот Арджуны, знатока Вед, постиг всю, божественную и людскую;
विज्ञानेषु अपि च अस्त्राणां सौष्ठवे च महाबलःvijñāneṣu api ca astrāṇāṃ sauṣṭhave ca mahābalaḥи в знании оружия, и в искусности, многосильный,
क्रियासु अपि च सर्वासु विशेषान् अभ्यशिक्षयत्kriyāsu api ca sarvāsu viśeṣān abhyaśikṣayatи во всех приёмах [Арджуна] обучил [его] особенностям;
आगमे च प्रयोगे च चक्रे तुल्यम् इव आत्मनःāgame ca prayoge ca cakre tulyam iva ātmanaḥи в теории, и в применении сделал [его] равным себе;
तुतोष पुत्रं सौभद्रं प्रेक्षमाणः धनंजयःtutoṣa putraṃ saubhadraṃ prekṣamāṇaḥ dhanaṃjayaḥрадовался сыну Саубхадре, взирая [на него], Дхананджая;
सर्वसंहननोपेतं सर्वलक्षणलक्षितम्sarvasaṃhananopetaṃ sarvalakṣaṇalakṣitamнаделённого всею крепостью [тела], отмеченного всеми [благими] приметами,
दुर्धर्षम् ऋषभस्कन्धं व्यात्ताननम् इव उरगम्durdharṣam ṛṣabhaskandhaṃ vyāttānanam iva uragamнеодолимого, быкоплечего, как змей с разверстою пастью,
सिंहदर्पं महेष्वासं मत्तमातङ्गविक्रमम्siṃhadarpaṃ maheṣvāsaṃ mattamātaṅgavikramamс гордостью льва, великого лучника, с отвагою бешеного слона,
मेघदुन्दुभिनिर्घोषं पूर्णचन्द्रनिभाननम्meghadundubhinirghoṣaṃ pūrṇacandranibhānanamс голосом, [как] туча и барабан, с лицом, подобным полной луне,
कृष्णस्य सदृशं शौर्ये वीर्ये रूपे तथा आकृतौkṛṣṇasya sadṛśaṃ śaurye vīrye rūpe tathā ākṛtauподобного Кришне в доблести, мощи, красоте и стане, —
ददर्श पुत्रं बीभत्सुः मघवान् इव तं यथाdadarśa putraṃ bībhatsuḥ maghavān iva taṃ yathāузрел сына Вибхатсу [Арджуна], как Магхаван [Индра — своего];
अर्जुनाद्arjunādисходная форма «arjunād», добавленная для полного покрытия пословного блока
विज्ञानेष्व्vijñāneṣvисходная форма «vijñāneṣv», добавленная для полного покрытия пословного блока
चास्त्राणांcāstrāṇāṃисходная форма «cāstrāṇāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
क्रियास्व्kriyāsvисходная форма «kriyāsv», добавленная для полного покрытия пословного блока
इवात्मनःivātmanaḥисходная форма «ivātmanaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
प्रेक्षमाणोprekṣamāṇoисходная форма «prekṣamāṇo», добавленная для полного покрытия пословного блока
इवोरगम्ivoragamисходная форма «ivoragam», добавленная для полного покрытия пословного блока
तथाकृतौtathākṛtauисходная форма «tathākṛtau», добавленная для полного покрытия пословного блока
बीभत्सुर्bībhatsurисходная форма «bībhatsur», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Четырёхчастную, десятивидную Дханурведу, божественную и людскую, постиг он от Арджуны, знатока Вед; и в знании оружия, и в искусности, и во всех приёмах Арджуна обучил его особенностям; и в теории, и в применении сделал равным себе; радовался сыну Саубхадре Дхананджая, взирая на него — наделённого всею крепостью тела, со всеми благими приметами, неодолимого, быкоплечего, львиногордого, великого лучника, с отвагою бешеного слона, с голосом, как туча и барабан, с лицом, как полная луна, подобного Кришне в доблести, мощи, красоте и стане; узрел его Вибхатсу, как Индра — своего сына».

Версия

260dbb5cc00d · опубликовано 12 июл. 2026 г., 18:11:48 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами