धर्मम् आचरतो राज्ञः सद्भिश् चरितम् आदितः ॥
वसुधा वसुसंपूर्णा वर्धते भूतिवर्धनी ॥
अथ संत्यजतो धर्मम् अधर्मं चानुतिष्ठतः ॥
प्रतिसंवेष्टते भूमिर् अग्नौ चर्माहितं यथा ॥
य एव यत्नः क्रियते परराष्ट्रावमर्दने ॥
स एव यत्नः कर्तव्यः स्वराष्ट्रपरिपालने ॥
धर्मेण राज्यं विन्देत धर्मेण परिपालयेत् ॥
धर्ममूलां श्रियं प्राप्य न जहाति न हीयते ॥
अप्य् उन्मत्तात् प्रलपतो बालाच् च परिसर्पतः ॥
सर्वतः सारम् आदद्याद् अश्मभ्य इव काञ्चनम् ॥
dharmam ācarato rājñaḥ sadbhiś caritam āditaḥ ||
vasudhā vasusaṃpūrṇā vardhate bhūtivardhanī ||
atha saṃtyajato dharmam adharmaṃ cānutiṣṭhataḥ ||
pratisaṃveṣṭate bhūmir agnau carmāhitaṃ yathā ||
ya eva yatnaḥ kriyate pararāṣṭrāvamardane ||
sa eva yatnaḥ kartavyaḥ svarāṣṭraparipālane ||
dharmeṇa rājyaṃ vindeta dharmeṇa paripālayet ||
dharmamūlāṃ śriyaṃ prāpya na jahāti na hīyate ||
apy unmattāt pralapato bālāc ca parisarpataḥ ||
sarvataḥ sāram ādadyād aśmabhya iva kāñcanam ||
Тело человека, о царь, — это его колесница; душа внутри — водитель; а чувства — его кони. Впряженный этими превосходными конями, хорошо обученный мудрый с удовольствием путешествует по жизни и просыпается с миром. Необузданные и неуправляемые лошади всегда приводят неумелого возницу к гибели в ходе пути; поэтому чувства, непокоренные, ведут только к разрушению.
0f50dbff6823 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 04:02:44 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Фрагмент 5.34.26-30 развивает главную тему Удьога-парвы: усилие ради мира уже совершается на фоне неизбежной войны. Ключевые темы: дхарма. Дхарма здесь раскрывается через речь, выбор посольства, верность обещаниям и ответственность царей за последствия своего решения.