Махабхарата
Удьога-парва: разговоры о мире и войне, главы 46-705.70.46-50
4486 / 15823
Махабхарата · 5.70.46-50
Деванагари

पापः क्षत्रियधर्मो ऽयं वयं च क्षत्रबान्धवाः ॥
स नः स्वधर्मो ऽधर्मो वा वृत्तिर् अन्या विगर्हिता ॥
शूद्रः करोति शुश्रूषां वैश्या विपणिजीविनः ॥
वयं वधेन जीवामः कपालं ब्राह्मणैर् वृतम् ॥
क्षत्रियः क्षत्रियं हन्ति मत्स्यो मत्स्येन जीवति ॥
श्वा श्वानं हन्ति दाशार्ह पश्य धर्मो यथागतः ॥
युद्धे कृष्ण कलिर् नित्यं प्राणाः सीदन्ति संयुगे ॥
बलं तु नीतिमात्राय हठे जयपराजयौ ॥
नात्मच्छन्देन भूतानां जीवितं मरणं तथा ॥
नाप्य् अकाले सुखं प्राप्यं दुःखं वापि यदूत्तम ॥

Транслитерация (IAST)

pāpaḥ kṣatriyadharmo 'yaṃ vayaṃ ca kṣatrabāndhavāḥ ||
sa naḥ svadharmo 'dharmo vā vṛttir anyā vigarhitā ||
śūdraḥ karoti śuśrūṣāṃ vaiśyā vipaṇijīvinaḥ ||
vayaṃ vadhena jīvāmaḥ kapālaṃ brāhmaṇair vṛtam ||
kṣatriyaḥ kṣatriyaṃ hanti matsyo matsyena jīvati ||
śvā śvānaṃ hanti dāśārha paśya dharmo yathāgataḥ ||
yuddhe kṛṣṇa kalir nityaṃ prāṇāḥ sīdanti saṃyuge ||
balaṃ tu nītimātrāya haṭhe jayaparājayau ||
nātmacchandena bhūtānāṃ jīvitaṃ maraṇaṃ tathā ||
nāpy akāle sukhaṃ prāpyaṃ duḥkhaṃ vāpi yadūttama ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
पापःpāpaḥгреховный; дурной
क्षत्रियधर्मोkṣatriyadharmoдхарма кшатрия; воинский долг
ऽयं'yaṃэтот; он
वयंvayaṃмы; мы сами
caи; также
क्षत्रबान्धवाःkṣatrabāndhavāḥродичи кшатриев; люди кшатрийского рода
saон; этот
नःnaḥнам; наши
स्वधर्मोsvadharmoсобственная дхарма; свой долг
ऽधर्मो'dharmoадхарма; беззаконие
वाили; либо
वृत्तिर्vṛttirповедение; жизненное содержание
अन्याanyāиная; другая
विगर्हिताvigarhitāпорицаемая; осуждаемая
शूद्रःśūdraḥшудра; служащий
करोतिkarotiделает; совершает
शुश्रूषांśuśrūṣāṃслужение; послушное обслуживание
वैश्याvaiśyāвайшьи; люди торгового сословия
विपणिजीविनःvipaṇijīvinaḥживущие торговлей; существующие куплей-продажей
वयंvayaṃмы; мы сами
वधेनvadhenaубийством; через поражение
जीवामःjīvāmaḥмы живём; мы существуем
कपालंkapālaṃчереп; чаша из черепа
ब्राह्मणैर्brāhmaṇairбрахманами; жрецами
वृतम्vṛtamокружённое; покрытое
क्षत्रियःkṣatriyaḥкшатрий; воин-правитель
क्षत्रियंkṣatriyaṃкшатрия; воина
हन्तिhantiубивает; поражает
मत्स्योmatsyoМатсья; царь Матсья
मत्स्येनmatsyenaрыбой; посредством рыбы
जीवतिjīvatiживёт; пока жив
श्वाśvāсобака; пёс
श्वानंśvānaṃсобаку; пса
हन्तिhantiубивает; поражает
दाशार्हdāśārhaо Дашарха; о потомок Дашархов
पश्यpaśyaсмотри; узри
धर्मोdharmoдхарма; праведность
यथागतःyathāgataḥкак пришедший; как сложившийся
युद्धेyuddheв битве; в сражении
कृष्णkṛṣṇaКришна; Васудева
कलिर्kalirраздор; ссора
नित्यंnityaṃпостоянно; всегда
प्राणाःprāṇāḥжизни; жизненные силы
सीदन्तिsīdantiпадают духом; гибнут
संयुगेsaṃyugeв бою; в сражении
बलंbalaṃсилу; мощь
तुtuже; но
नीतिमात्रायnītimātrāyaлишь для правила; только ради порядка
हठेhaṭheв силовом натиске; в принуждении
जयपराजयौjayaparājayauуспех и поражение; успех и неудача
नात्मच्छन्देनnātmacchandenaне по собственной воле; не по личному желанию
भूतानांbhūtānāṃсреди существ; из всех созданий
जीवितंjīvitaṃжизнь; существование
मरणंmaraṇaṃсмерть; гибель
तथाtathāтак; таким образом
नाप्य्nāpyи не; также не
अकालेakāleне в срок; преждевременно
सुखंsukhaṃсчастье; радость
प्राप्यंprāpyaṃдостижимое; получаемое
दुःखंduḥkhaṃстрадание; горе
वापिvāpiили также; либо
यदूत्तमyadūttamaо лучший из Яду; о превосходный среди Ядавов
Литературный перевод

Его зовут Махаваху, потому что он поддерживает землю и небо двумя руками. Его называют Адхакшаджа, потому что он никогда не падает и не терпит никакого ухудшения, и называют Нараяной, потому что он является прибежищем всех людей.

Версия

b109cf7459cd · опубликовано 17 июл. 2026 г., 04:56:09 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами