गवां ग्रासो न दत्तो वै न रोगी परिमोचितः । न दत्ता न हुता विप्र पवित्राश्च तिला मया ॥
पृथिव्यां तिलदातारो न भवन्ति तु मद्विधाः । व्यतीपाते न दत्तं हि किंचित्स्वर्णं महाफलम् ॥
संक्रान्तावुपरागे च न दत्तं सूर्यचन्द्रयोः । पर्वाण्यन्यानि सर्वाणि जग्मुः शून्यानि मे द्विज ॥ तिथयः कार्त्तिके मुख्या जाता वन्ध्याः सदा मम । पितृभ्यो नैव दत्तं वा ह्यष्टकासु मघासु च ॥
द्विजानां न कृता प्रीतिर्मन्वादिषु युगादिषु । न दत्तस्तिलतैलेन प्रदीपः कार्तिके मया ॥
न स्नातो माघमासेऽहं रूपसौभाग्यकामदे । द्विजाय वेदविदुषे गौतम्यां सिंहगे गुरौ ॥
मया सङ्कल्पितं द्रव्यं न दत्तं पूर्वजन्मनि । न स्नातोऽहं कृष्णवेण्यां तथा कन्यागते गुरौ ॥
gavāṃ grāso na datto vai na rogī parimocitaḥ | na dattā na hutā vipra pavitrāśca tilā mayā ||
pṛthivyāṃ tiladātāro na bhavanti tu madvidhāḥ | vyatīpāte na dattaṃ hi kiṃcitsvarṇaṃ mahāphalam ||
saṃkrāntāvuparāge ca na dattaṃ sūryacandrayoḥ | parvāṇyanyāni sarvāṇi jagmuḥ śūnyāni me dvija || tithayaḥ kārttike mukhyā jātā vandhyāḥ sadā mama | pitṛbhyo naiva dattaṃ vā hyaṣṭakāsu maghāsu ca ||
dvijānāṃ na kṛtā prītirmanvādiṣu yugādiṣu | na dattastilatailena pradīpaḥ kārtike mayā ||
na snāto māghamāse'haṃ rūpasaubhāgyakāmade | dvijāya vedaviduṣe gautamyāṃ siṃhage gurau ||
mayā saṅkalpitaṃ dravyaṃ na dattaṃ pūrvajanmani | na snāto'haṃ kṛṣṇaveṇyāṃ tathā kanyāgate gurau ||
Ни горсти корма коровам я не дал, ни одного больного не избавил; не подал я и не принёс в огонь очищающих зёрен кунжута, о брахман. Таких, как я, среди дающих кунжут на земле не бывает. В вьятипату я не дал ничего, ни крупицы великоплодного золота; в санкранти и в затмение солнца и луны не дал ничего. Все прочие святые дни прошли у меня пустыми, о дваждырождённый; главные лунные дни карттики всегда оставались у меня бесплодны. Не дал я предкам ни в аштаки, ни в магхи; не порадовал брахманов в дни Ману и в дни начала юг; не поставил в карттику светильника на кунжутном масле. Не омылся я в месяц магха, дающий красоту, счастье и желанное; знатоку Вед, брахману, на Гаутами, когда Юпитер стоял во Льве, не отдал я обещанного добра в прежнем рождении; не омылся я и в Кришна-вени, когда Юпитер был в Деве.
2539e61fdec0 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:59 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Счёт идёт по календарю: затмения, санкранти, карттика, магха, аштаки, дни Ману и начала юг — и всякий раз одно и то же слово: не дал. Святые дни названы «пустыми» — не они оказались бесплодны, а он их таковыми сделал. Обычай ставит эти дни как раз затем, чтобы даже прижимистый человек хотя бы раз в году разжал руку; прета же прошёл сквозь все эти сроки, ни разу не разжав. Особая горечь в одном признании: обещанное брахману добро так и не было отдано. Обещание он дал — значит, знал, что должно; исполнить оказалось тяжелее, чем пообещать.