ते धन्याः कर्मभूमौ ये न्यायमार्गार्जितं धनम् । सत्पात्रेभ्यः प्रयच्छन्ति कुर्वन्ति चात्मनो हितम् ॥
भूमिरत्नहिरण्यानि गावो धान्यं गृहं गजाः । रथाश्ववसनग्रामाः सिद्धमन्नं फलं जलम् ॥
कन्यादिव्यौषधान्नानि छत्रोपानद्वरासनम् । शय्याताम्बूलमाल्यानि तालवृन्तं वरासनम् ॥
सर्वमेतत्प्रदातव्यं लोकत्रयजिगीषुभिः । दत्तं हि प्राप्यते स्वर्गे दत्तमेव हि भुज्यते ॥
छत्रचामरयानानि वराश्ववरवारणाः । हर्म्याणि वरशय्याश्च गोमहिष्यो वराः स्त्रियः ॥
रत्नभूषणमुक्ताश्च पुत्रा दास्यो महाकुलम् । आयुरारोग्यमैश्वर्यं कलाविद्यासु कौशलम् ॥
दानस्यैव फलं सर्वं प्राप्यते भुवि मानवैः । तस्माद्देयं प्रयत्नेन नादत्तमुपतिष्ठति ॥
te dhanyāḥ karmabhūmau ye nyāyamārgārjitaṃ dhanam | satpātrebhyaḥ prayacchanti kurvanti cātmano hitam ||
bhūmiratnahiraṇyāni gāvo dhānyaṃ gṛhaṃ gajāḥ | rathāśvavasanagrāmāḥ siddhamannaṃ phalaṃ jalam ||
kanyādivyauṣadhānnāni chatropānadvarāsanam | śayyātāmbūlamālyāni tālavṛntaṃ varāsanam ||
sarvametatpradātavyaṃ lokatrayajigīṣubhiḥ | dattaṃ hi prāpyate svarge dattameva hi bhujyate ||
chatracāmarayānāni varāśvavaravāraṇāḥ | harmyāṇi varaśayyāśca gomahiṣyo varāḥ striyaḥ ||
ratnabhūṣaṇamuktāśca putrā dāsyo mahākulam | āyurārogyamaiśvaryaṃ kalāvidyāsu kauśalam ||
dānasyaiva phalaṃ sarvaṃ prāpyate bhuvi mānavaiḥ | tasmāddeyaṃ prayatnena nādattamupatiṣṭhati ||
«Блаженны на земле деяния те, кто добытое честным путём богатство раздаёт достойным и тем творит благо себе. Земля, самоцветы, золото, коровы, зерно, дом, слоны, колесницы, кони, одежды, деревни, готовая пища, плод, вода; невеста, дивные снадобья и яства, зонт, обувь, доброе сиденье, ложе, бетель, венки, опахало, почётное сиденье — всё это надлежит дарить желающим покорить три мира: ведь данное обретается на небе, и лишь данное вкушается. Зонты, опахала, колесницы, добрые кони и слоны, дворцы, роскошные ложа, коровы и буйволицы, прекрасные жёны, самоцветы, украшения и жемчуг, сыновья, служанки, высокий род, долголетие, здоровье, владычество, умелость в искусствах и науках — всё это люди обретают на земле как плод одного лишь дара. Потому давать надлежит с усердием: неданное не приходит».
0656a24540d3 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:59 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Правило стоит в самом конце и звучит короче всего перечня: лишь данное вкушается. Всё, что человек считает своим, — дворцы, кони, здоровье, даже сыновья и высокий род, — уже вернувшийся к нему когда-то дар. Оговорка про «добытое честным путём» отсекает лёгкий обход: раздача награбленного не считается. И заметно, где эти слова произносятся — над прета́м, который тысячу лет не может выпросить глотка воды. Стих о щедрости здесь не отвлечённое наставление, а вывод из увиденного.