Mahabharata
Сваямвара-парва: бой Карны с Арджуною и Бхимы с Шальею · Verse 1.181.24–25
1300 / 3756
Mahabharata · 1.181.24–25
Devanāgarī

ततो भीमः समुत्क्षिप्य बाहुभ्यां शल्यम् आहवे ॥
न्यवधीद् बलिनां श्रेष्ठो जहसुर् ब्राह्मणास् ततः ॥
तत्राश्चर्यं भीमसेनश् चकार पुरुषर्षभः ॥
यच् छल्यं पतितं भूमौ नाहनद् बलिनं बली ॥

Transliteration (IAST)

tato bhīmaḥ samutkṣipya bāhubhyāṃ śalyam āhave ||
nyavadhīd balināṃ śreṣṭho jahasur brāhmaṇās tataḥ ||
tatrāścaryaṃ bhīmasenaś cakāra puruṣarṣabhaḥ ||
yac chalyaṃ patitaṃ bhūmau nāhanad balinaṃ balī ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततः भीमः समुत्क्षिप्य बाहुभ्यां शल्यम् आहवेtataḥ bhīmaḥ samutkṣipya bāhubhyāṃ śalyam āhaveтогда Бхима, подняв руками Шалью в бою,
न्यवधीत् बलिनाम् श्रेष्ठः जहसुः ब्राह्मणाः ततःnyavadhīt balinām śreṣṭhaḥ jahasuḥ brāhmaṇāḥ tataḥповерг [его наземь], лучший из силачей; и засмеялись тогда брахманы;
तत्र आश्चर्यं भीमसेनः चकार पुरुषर्षभःtatra āścaryaṃ bhīmasenaḥ cakāra puruṣarṣabhaḥтам диво сотворил Бхимасена, бык-муж:
यत् शल्यं पतितं भूमौ न अहनत् बलिनं बलीyat śalyaṃ patitaṃ bhūmau na ahanat balinaṃ balīчто павшего наземь сильного Шалью силач не ударил [= не убил];
Translation

«Тогда Бхима, лучший из силачей, подняв руками Шалью в бою, поверг его наземь; и засмеялись брахманы. И диво сотворил Бхима, бык-муж: что павшего наземь сильного Шалью силач не ударил».

Commentary

Здесь мощь Бхимы увенчивается милостью. Знаменательно, что, поверг Шалью, он не добивает его: «диво» — что силач пощадил поверженного. Здесь — благородство в победе: довольно одолеть, незачем губить уступившего. Знаменательно, что писание зовёт это «дивом» — ибо редка сдержанность во гневе торжества. Так писание являет, что истинная доблесть венчается пощадою; и Бхима, повергший Шалью, щадит его, как подобает великому.

Version

3b2caebd8c24 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with