Mahabharata · 1.219.6–7
॥
Devanāgarī
पिशाचान् पक्षिणो नागान् पशूंश् चापि सहस्रशः ॥
निघ्नंश् चरति वार्ष्णेयः कालवत् तत्र भारत ॥
क्षिप्तं क्षिप्तं हि तच् चक्रं कृष्णस्यामित्रघातिनः ॥
हत्वानेकानि सत्त्वानि पाणिम् एति पुनः पुनः ॥
Transliteration (IAST)
piśācān pakṣiṇo nāgān paśūṃś cāpi sahasraśaḥ ||
nighnaṃś carati vārṣṇeyaḥ kālavat tatra bhārata ||
kṣiptaṃ kṣiptaṃ hi tac cakraṃ kṛṣṇasyāmitraghātinaḥ ||
hatvānekāni sattvāni pāṇim eti punaḥ punaḥ ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
पिशाचान् पक्षिणः नागान् पशून् च अपि सहस्रशःpiśācān pakṣiṇaḥ nāgān paśūn ca api sahasraśaḥпишачей, птиц, нагов и зверей тысячами
निघ्नन् चरति वार्ष्णेयः कालवत् तत्र भारतnighnan carati vārṣṇeyaḥ kālavat tatra bhārataразя, ходил Варшнея, как [сама] Смерть, там, о Бхарата;
क्षिप्तं क्षिप्तं हि तत् चक्रं कृष्णस्य अमित्रघातिनःkṣiptaṃ kṣiptaṃ hi tat cakraṃ kṛṣṇasya amitraghātinaḥибо метаемая снова и снова та чакра Кришны, губителя врагов,
हत्वा अनेकानि सत्त्वानि पाणिम् एति पुनः पुनःhatvā anekāni sattvāni pāṇim eti punaḥ punaḥсразив многих тварей, к руке возвращается вновь и вновь;
Translation
«Пишачей, птиц, нагов и зверей тысячами разя, ходил Варшнея, как сама Смерть, там, о Бхарата; ибо метаемая снова и снова та чакра Кришны, губителя врагов, сразив многих тварей, к руке возвращается вновь и вновь».
Commentary
Version
6b12654e322b · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC
Page between verses with
Здесь Господь являет лик Времени-Смерти. Знаменательно сравнение Кришны с «самою Смертью [Калою]»: Господь и есть Время, поглощающее миры. Так раскрывается, что Кришна — и податель, и отниматель жизни, владыка над смертью. Так писание являет грозный лик Господа; и неустанная чакра — образ Его неотступной воли.