Махабхарата
Дьюта-парва: жалоба Дурьодханы и дозволение на игру2.45.28–31
2510 / 15823
Махабхарата · 2.45.28–31
Деванагари

गृहीत्वा तत् तु गच्छन्ति समुद्रौ पूर्वदक्षिणौ ॥
तथैव पश्चिमं यान्ति गृहीत्वा भरतर्षभ ॥
उत्तरं तु न गच्छन्ति विना तात पतत्रिभिः ॥
इदं चाद्भुतम् अत्रासीत् तन् मे निगदतः शृणु ॥
पूर्णे शतसहस्रे तु विप्राणां परिविष्यताम् ॥
स्थापिता तत्र संज्ञाभूच् छङ्खो ध्मायति नित्यशः ॥
मुहुर् मुहुः प्रणदतस् तस्य शङ्खस्य भारत ॥
उत्तमं शब्दम् अश्रौषं ततो रोमाणि मे ऽहृषन् ॥

Транслитерация (IAST)

gṛhītvā tat tu gacchanti samudrau pūrvadakṣiṇau ||
tathaiva paścimaṃ yānti gṛhītvā bharatarṣabha ||
uttaraṃ tu na gacchanti vinā tāta patatribhiḥ ||
idaṃ cādbhutam atrāsīt tan me nigadataḥ śṛṇu ||
pūrṇe śatasahasre tu viprāṇāṃ pariviṣyatām ||
sthāpitā tatra saṃjñābhūc chaṅkho dhmāyati nityaśaḥ ||
muhur muhuḥ praṇadatas tasya śaṅkhasya bhārata ||
uttamaṃ śabdam aśrauṣaṃ tato romāṇi me 'hṛṣan ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
गृहीत्वा तत् तु गच्छन्तिgṛhītvā tat tu gacchanti«взяв то [дары], идут
समुद्रौ पूर्व-दक्षिणौsamudrau pūrva-dakṣiṇauк восточному и южному морям;
तथैव पश्चिमं यान्तिtathaiva paścimaṃ yāntiтак же и к западному идут,
गृहीत्वा भरतर्षभgṛhītvā bharatarṣabhaвзяв, о бык Бхаратов;
उत्तरं तु न गच्छन्तिuttaraṃ tu na gacchantiно к северному не идут,
विना तात पतत्रिभिःvinā tāta patatribhiḥо милый, без крылатых [птиц];
इदं च अद्भुतम् अत्र आसीत्idaṃ ca adbhutam atra āsītи вот чудо тут было —
तन् मे निगदतः शृणुtan me nigadataḥ śṛṇuо том от меня услышь:
पूर्णे शत-सहस्रे तुpūrṇe śata-sahasre tuкогда полная сотня тысяч
विप्राणां परिविष्यताम्viprāṇāṃ pariviṣyatāmбрахманов угощалась,
स्थापिता तत्र संज्ञा अभूच्sthāpitā tatra saṃjñā abhūcустановлен был там знак:
छङ्खो ध्मायति नित्यशःchaṅkho dhmāyati nityaśaḥраковина трубит постоянно;
मुहुर् मुहुः प्रणदतस्muhur muhuḥ praṇadatasвновь и вновь звучащей
तस्य शङ्खस्य भारतtasya śaṅkhasya bhārataтой раковины, о Бхарата,
उत्तमं शब्दम् अश्रौषंuttamaṃ śabdam aśrauṣaṃвысший звук я слышал,
ततो रोमाणि मे अहृषन्tato romāṇi me ahṛṣanи от того волосы мои [дыбом] встали».
पूर्वदक्षिणौpūrvadakṣiṇauисходная форма «pūrvadakṣiṇau», добавленная для полного покрытия пословного блока
चाद्भुतम्cādbhutamисходная форма «cādbhutam», добавленная для полного покрытия пословного блока
अत्रासीत्atrāsītисходная форма «atrāsīt», добавленная для полного покрытия пословного блока
शतसहस्रेśatasahasreисходная форма «śatasahasre», добавленная для полного покрытия пословного блока
संज्ञाभूच्saṃjñābhūcисходная форма «saṃjñābhūc», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽहृषन्'hṛṣanисходная форма «'hṛṣan», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Взяв [дары], идут к восточному и южному морям; так же, взяв, идут и к западному, о бык Бхаратов. Но к северному не идут, о милый, без крылатых [спутников]. И вот какое чудо тут было — услышь о том от меня: когда угощалась полная сотня тысяч брахманов, установлен был знак — раковина, что трубит постоянно. Вновь и вновь звучащей той раковины высший звук я слышал, о Бхарата, — и от того волосы мои встали дыбом».

Версия

95d05ccbab00 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 15:49:22 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами