Махабхарата
Удьога-парва: посольство Кришны к Куру, главы 71-1375.88.81-85
4608 / 15823
Махабхарата · 5.88.81-85
Деванагари

तयोश् चैतद् अवज्ञानं यत् सा कृष्णा सभां गता ॥
दुःशासनश् च कर्णश् च परुषाण्य् अभ्यभाषताम् ॥
दुर्योधनो भीमसेनम् अभ्यगच्छन् मनस्विनम् ॥
पश्यतां कुरुमुख्यानां तस्य द्रक्ष्यति यत् फलम् ॥
न हि वैरं समासाद्य प्रशाम्यति वृकोदरः ॥
सुचिराद् अपि भीमस्य न हि वैरं प्रशाम्यति ॥
यावदन्तं न नयति शात्रवाञ् शत्रुकर्शनः ॥
न दुःखं राज्यहरणं न च द्यूते पराजयः ॥
प्रव्राजनं च पुत्राणां न मे तद् दुःखकारणम् ॥
यत् तु सा बृहती श्यामा एकवस्त्रा सभां गता ॥
अशृणोत् परुषा वाचस् ततो दुःखतरं नु किम् ॥

Транслитерация (IAST)

tayoś caitad avajñānaṃ yat sā kṛṣṇā sabhāṃ gatā ||
duḥśāsanaś ca karṇaś ca paruṣāṇy abhyabhāṣatām ||
duryodhano bhīmasenam abhyagacchan manasvinam ||
paśyatāṃ kurumukhyānāṃ tasya drakṣyati yat phalam ||
na hi vairaṃ samāsādya praśāmyati vṛkodaraḥ ||
sucirād api bhīmasya na hi vairaṃ praśāmyati ||
yāvadantaṃ na nayati śātravāñ śatrukarśanaḥ ||
na duḥkhaṃ rājyaharaṇaṃ na ca dyūte parājayaḥ ||
pravrājanaṃ ca putrāṇāṃ na me tad duḥkhakāraṇam ||
yat tu sā bṛhatī śyāmā ekavastrā sabhāṃ gatā ||
aśṛṇot paruṣā vācas tato duḥkhataraṃ nu kim ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तयोश्tayośих двоих; тех двух
चैतद्caitadи это; также это; это же
अवज्ञानंavajñānaṃоскорбление; пренебрежение
यत्yatчто; которое
साона; та
कृष्णाkṛṣṇāКришна-Драупади; темнокожая царица
सभांsabhāṃсобрание; зал собрания
गताgatāпришедшая; прибегшая
दुःशासनश्duḥśāsanaśДухшасана; брат Дурьодханы
caи; также
कर्णश्karṇaśКарна; сын Радхи
caи; также
परुषाण्य्paruṣāṇyгрубые слова; жестокие речи; оскорбления
अभ्यभाषताम्abhyabhāṣatāmговорили; обращались с речью
दुर्योधनोduryodhanoДурьодхана; воин Дурьодхана
भीमसेनम्bhīmasenamБхимасену; Бхиму; сына Панду
अभ्यगच्छन्abhyagacchanподошёл; приблизился
मनस्विनम्manasvinamблагородного духом; мужественного
पश्यतांpaśyatāṃна глазах у; видящих
कुरुमुख्यानांkurumukhyānāṃглавных Куру; первых среди Куру
तस्यtasyaего; того
द्रक्ष्यतिdrakṣyatiувидит; узрит; будет смотреть
यत्yatчто; которое
फलम्phalamплод; результат
naне; нет
हिhiведь; ибо
वैरंvairaṃвражда; ненависть
समासाद्यsamāsādyaдостигнув; войдя в
प्रशाम्यतिpraśāmyatiутихает; успокаивается
वृकोदरःvṛkodaraḥВрикодара; Бхима
सुचिराद्sucirādпосле долгого времени; спустя очень долго
अपिapiдаже; также
भीमस्यbhīmasyaБхимы; Врикодары
naне; нет
हिhiведь; ибо
वैरंvairaṃвражда; ненависть
प्रशाम्यतिpraśāmyatiутихает; успокаивается
यावदन्तंyāvadantaṃдо конца; до предела
naне; нет
नयतिnayatiдоведёт; приведёт
शात्रवाञ्śātravāñпротивников; недругов
शत्रुकर्शनःśatrukarśanaḥсокрушитель противников; мучитель недругов
naне; нет
दुःखंduḥkhaṃстрадание; горе
राज्यहरणंrājyaharaṇaṃотнятие царства; лишение власти
naне; нет
caи; также
द्यूतेdyūteв игре в кости; при игре
पराजयःparājayaḥпоражение; разгром
प्रव्राजनंpravrājanaṃизгнание; увод в странствие
caи; также
पुत्राणांputrāṇāṃсыновей; для сыновей
naне; нет
मेmeмоя; у меня
तद्tadто; это
दुःखकारणम्duḥkhakāraṇamпричина страдания; источник горя
यत्yatчто; которое
तुtuже; но
साона; та
बृहतीbṛhatīвысокая; статная
श्यामाśyāmāсмуглая; тёмная
एकवस्त्राekavastrāв одной одежде; одетая в одно платье
सभांsabhāṃсобрание; зал собрания
गताgatāпришедшая; прибегшая
अशृणोत्aśṛṇotуслышала; выслушала
परुषाparuṣāгрубые; жестокие
वाचस्vācasслова; речи
ततोtatoзатем; после этого
दुःखतरंduḥkhataraṃболее тяжкое; ещё более горестное
नुnuже; ли
किम्kimчто; какое
Литературный перевод

«Сказав это, престарелый вождь расы Бхараты, Бхишма, обладающий непоколебимой доблестью, в ярости поднялся и покинул это место».

Версия

b8d82f6c95f9 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 05:02:04 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами