ततो द्रोणो भृशं क्रुद्धो धर्मराजस्य मारिष ॥
चतुर्भिर् निशितैस् तीक्ष्णैर् हयाञ् जघ्ने शरोत्तमैः ॥
धनुश् चैकेन बाणेन चिच्छेदेन्द्रध्वजोपमम् ॥
केतुम् एकेन चिच्छेद पाण्डवं चार्दयत् त्रिभिः ॥
हताश्वात् तु रथात् तूर्णम् अवप्लुत्य युधिष्ठिरः ॥
तस्थाव् ऊर्ध्वभुजो राजा व्यायुधो भरतर्षभ ॥
विरथं तं समालोक्य व्यायुधं च विशेषतः ॥
द्रोणो व्यमोहयच् छत्रून् सर्वसैन्यानि चाभिभो ॥
मुञ्चन्न् इषुगणांस् तीक्ष्णांल् लघुहस्तो दृढव्रतः ॥
अभिदुद्राव राजानं सिंहो मृगम् इवोल्बणः ॥
tato droṇo bhṛśaṃ kruddho dharmarājasya māriṣa ||
caturbhir niśitais tīkṣṇair hayāñ jaghne śarottamaiḥ ||
dhanuś caikena bāṇena cicchedendradhvajopamam ||
ketum ekena ciccheda pāṇḍavaṃ cārdayat tribhiḥ ||
hatāśvāt tu rathāt tūrṇam avaplutya yudhiṣṭhiraḥ ||
tasthāv ūrdhvabhujo rājā vyāyudho bharatarṣabha ||
virathaṃ taṃ samālokya vyāyudhaṃ ca viśeṣataḥ ||
droṇo vyamohayac chatrūn sarvasainyāni cābhibho ||
muñcann iṣugaṇāṃs tīkṣṇāṃl laghuhasto dṛḍhavrataḥ ||
abhidudrāva rājānaṃ siṃho mṛgam ivolbaṇaḥ ||
«Затем Дрона, весьма разгневанный на Царя дхармы, о почтенный, четырьмя острыми, отточенными лучшими стрелами сразил коней, и одною стрелой рассёк лук, схожий со знаменем Индры; знамя рассёк одною [стрелой] и измучил Пандаву тремя. С колесницы, [где] кони убиты, Юдхиштхира быстро спрыгнул и встал, царь, с воздетыми руками, безоружный, о бык [среди] Бхаратов. Узрев его, лишённого колесницы и особенно безоружного, Дрона привёл в смятение врагов и все войска, о владыка; мечя стаи острых стрел, проворнорукий, твёрдый в обете, он устремился на царя, как грозный лев на оленя.»
c06eabda8305 · опубликовано 19 июл. 2026 г., 16:02:22 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
«Dṛḍhavrata» — твёрдый в обете: Дрона рвётся исполнить слово, данное Дурьодхане, — взять царя живым, и потому налетает «siṃho mṛgam iva», как лев на оленя. Юдхиштхира же стоит «ūrdhvabhujaḥ… vyāyudhaḥ», безоружный, с воздетыми руками — образ беззащитности праведного в час, когда хранитель далеко. Знаменательно, что верность обету в неправом деле оборачивается грозой над безвинным. Стих учит, что обет, данный неправде, гонит и достойного мужа на дело недоброе; твёрдость в слове хороша лишь там, где само слово право.