संजय उवाच
तव दुर्मन्त्रिते राजन् दुर्योधनकृतेन च ॥
शृणुष्वावहितो भूत्वा यत् ते वक्ष्यामि भारत ॥
ते पुनः संन्यवर्तन्त कृत्वा संशप्तकान् मिथः ॥
परां युद्धे मतिं कृत्वा पुत्रस्य तव शासनात् ॥
त्रीणि सादिसहस्राणि दुर्योधनपुरोगमाः ॥
शकाः काम्बोजबाह्लीका यवनाः पारदास् तथा ॥
कुणिन्दास् तङ्गणाम्बष्ठाः पैशाचाश् च समन्दराः ॥
अभ्यद्रवन्त शैनेयं शलभाः पावकं यथा ॥
saṃjaya uvāca
tava durmantrite rājan duryodhanakṛtena ca ||
śṛṇuṣvāvahito bhūtvā yat te vakṣyāmi bhārata ||
te punaḥ saṃnyavartanta kṛtvā saṃśaptakān mithaḥ ||
parāṃ yuddhe matiṃ kṛtvā putrasya tava śāsanāt ||
trīṇi sādisahasrāṇi duryodhanapurogamāḥ ||
śakāḥ kāmbojabāhlīkā yavanāḥ pāradās tathā ||
kuṇindās taṅgaṇāmbaṣṭhāḥ paiśācāś ca samandarāḥ ||
abhyadravanta śaineyaṃ śalabhāḥ pāvakaṃ yathā ||
«По твоему злому совету, о царь, и [по] содеянному Дурьодханою — слушай, внимательным став, что тебе скажу, о Бхарата. Они снова повернули назад, связав себя взаимным обетом, приняв высшую решимость в битве, по приказу твоего сына. Три тысячи всадников [во главе] с Дурьодханою — шаки, камбоджи, бахлики, яваны и парады, кунинды, тангана-амбаштхи, и пайшачи с мандарами — устремились [на] Шайнею, [как] мотыльки [на] огонь.»
25ab3c72fbfe · опубликовано 19 июл. 2026 г., 16:08:02 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Воины устремляются на Сатьяки «śalabhāḥ pāvakaṃ yathā», как мотыльки на огонь: образ обречённого порыва. Знаменательно, что они сами летят на свою погибель по приказу зачинщика. Стих учит, что слепое послушание неправому ведёт на верную смерть: как мотыльки гибнут в пламени, влекомые его светом, так гонимые волею неправого вождя устремляются в огонь, который их пожрёт.