उपस्थिते ऽतस् तद्-वचनात्
upasthite 'tas tad-vacanāt
[Шрингаре быть:] при ПРЕДСТОЯНИИ [Его — Пурушоттамой, Её — девой-жемчужиной] — по слову о том [«камой камы желает»].
ननु रवि-विषयाश्रय-भावेनालम्बन-विभाव-भेदे सति शृङ्गाराभिलाषः सम्भवेत् । निर्भेदे तु तत्त्वे नासौ सम्भावयितुं शक्य इति चेत् तत्राह—
उपस्थितेऽतस् तद्-वचनात् ॥
उपस्थितम् इति भावे निष्ठा । यद्यपि शक्ति-तद्-आश्रययोर् अस्त्य् अभेदस् तथापि शक्याश्रयस्य पुरुषोत्तमत्वेन शक्तेश् च युवती-रत्नत्वेनोपस्थितौ सत्यां स्वारामत्व-पूर्त्य्-आद्य्-अनुगुणं कामादि समुदेत्य् अतः सिद्धं तत् । इदं कुतः ? तद्-वचनात् । यो ह वै कामेन कामान् कामयते स कामी भवति । यो ह वै त्व् अकामेन कामान् कामयते सोऽकामी भवति [गो.ता.उ. 2.21] इत्य् अथर्व-शिरसि तादृश-कामाद्य्-अभिधानाद् इत्य् अर्थः । अकामेनेति सादृश्ये नञ् । काम-तुल्येन प्रेम्णेत्य् अर्थः । तेनात्मानुभव-लक्षणेन विषय-कामानां खलु स्वारामत्वं पूर्णतां च नातिक्रामतीति । स्वात्मक-श्री-स्पर्शाद् उदग्रानन्दस् तु स्व-सौन्दर्य-वीक्षणादेर् इव बोध्यः । एतद् उक्तं भवति—पराख्य-स्वरूप-शक्ति-विशिष्टं खलु पर-तत्त्वं श्रुत्य्-आदिषु प्रतिपन्नं स्व-प्राधान्येन स्फुरत् तत् पुरुषोत्तम-संज्ञम् । पराख्य-शक्ति-प्राधान्येन स्फुरत् तु धर्मादि-संज्ञम् । परैव खलु ज्ञान-सुख-कारुण्यैश्वर्य-माधुर्याद्य्-आकरेण स्फुरन्ती धर्म-रूपा । शब्दाकारेणाह्वयोक्ति-रूपा । धराद्य्-आकारेण धाम-रूपा । ह्लादिनी-सार-समवेत-संविद्-आत्मक-युवती-रत्नत्वेन तु राधादि-श्री-रूपा चेति सामस्त्येन परेत्य् उक्ता । तथा चाभेदे सत्य् अपि विशेष-विजृम्भितेन भेद-कार्येण विभाव-वैलक्षण्य-विभानात् तद्-अभिलाषः सिद्ध इति । धर्मादि-रूपता तु न पश्चात्तनी किन्तु अनादि-सिद्धमतीति नकापि क्षतिर् अस्ति । तस्मात् परं तत्त्वं श्रीमद् एव ध्येयं तज्-जनानुयायिभिः ॥42॥
--ओ)0(ओ--
nanu ravi-viṣayāśraya-bhāvenālambana-vibhāva-bhede sati śṛṅgārābhilāṣaḥ sambhavet | nirbhede tu tattve nāsau sambhāvayituṁ śakya iti cet tatrāha—
upasthite'tas tad-vacanāt ||
upasthitam iti bhāve niṣṭhā | yadyapi śakti-tad-āśrayayor asty abhedas tathāpi śakyāśrayasya puruṣottamatvena śakteś ca yuvatī-ratnatvenopasthitau satyāṁ svārāmatva-pūrty-ādy-anuguṇaṁ kāmādi samudety ataḥ siddhaṁ tat | idaṁ kutaḥ ? tad-vacanāt | yo ha vai kāmena kāmān kāmayate sa kāmī bhavati | yo ha vai tv akāmena kāmān kāmayate so'kāmī bhavati [go.tā.u. 2.21] ity atharva-śirasi tādṛśa-kāmādy-abhidhānād ity arthaḥ | akāmeneti sādṛśye nañ | kāma-tulyena premṇety arthaḥ | tenātmānubhava-lakṣaṇena viṣaya-kāmānāṁ khalu svārāmatvaṁ pūrṇatāṁ ca nātikrāmatīti | svātmaka-śrī-sparśād udagrānandas tu sva-saundarya-vīkṣaṇāder iva bodhyaḥ | etad uktaṁ bhavati—parākhya-svarūpa-śakti-viśiṣṭaṁ khalu para-tattvaṁ śruty-ādiṣu pratipannaṁ sva-prādhānyena sphurat tat puruṣottama-saṁjñam | parākhya-śakti-prādhānyena sphurat tu dharmādi-saṁjñam | paraiva khalu jñāna-sukha-kāruṇyaiśvarya-mādhuryādy-ākareṇa sphurantī dharma-rūpā | śabdākāreṇāhvayokti-rūpā | dharādy-ākāreṇa dhāma-rūpā | hlādinī-sāra-samaveta-saṁvid-ātmaka-yuvatī-ratnatvena tu rādhādi-śrī-rūpā ceti sāmastyena parety uktā | tathā cābhede saty api viśeṣa-vijṛmbhitena bheda-kāryeṇa vibhāva-vailakṣaṇya-vibhānāt tad-abhilāṣaḥ siddha iti | dharmādi-rūpatā tu na paścāttanī kintu anādi-siddhamatīti nakāpi kṣatir asti | tasmāt paraṁ tattvaṁ śrīmad eva dhyeyaṁ taj-janānuyāyibhiḥ ||42||
--o)0(o--
052be114f5f7 · 发布于 2026年7月27日 05:22:51 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Но желанию шрингары быть при РАЗЛИЧИИ опор-вибхав; при нераздельной сути — немыслимо? На это говорит:
«При предстоянии — оттого: по слову о том».
Хоть шакти и Носитель неотличны — при предстоянии Его ПУРУШОТТАМОЙ, а шакти — ЖЕМЧУЖИНОЙ ЮНИЦ, кама и прочее ВОСХОДИТ. По слову: «кто камой желает — вожделеющий; кто НЕ-камой желает — безвожделен» — отрицание в СХОДСТВЕ: ЛЮБОВЬЮ-ПРЕМОЙ, ПОДОБНОЙ КАМЕ; ею, вкушающей Себя, [Он] не преступает самоуслаждения (блаженство от касания СВОЕЙ Шри — как от созерцания СВОЕЙ красоты). Сказано вот что: Пара-таттва, сияя главенством Самого, — ПУРУШОТТАМА; сияя главенством пара-шакти: россыпью знания, милосердия, сладости — [Его] СВОЙСТВА; в образе звука — [Его] ИМЕНА; в образе земель — [Его] ДХАМА; а напоённая СОКОМ ХЛАДИНИ, сущая самвитом, как жемчужина юниц, — В ОБРАЗЕ РАДХИ и [прочих] Шри. При неотличии — делом различия, развёрнутым вишешей, сияет разность вибхав: желание утверждено. И это безначально. Потому Пара-таттва созерцаема именно СО-ШРИ — идущими вслед Его людям.