Vedaword吠陀典籍图书馆
搜索
登录
戈文达注
Пада 3.33.3.56
416 / 558
戈文达注 · 3.3.56
॥
天城文

व्यतिरेकस् तद्-भाव-भावित्वान् न तूपलब्धिवत्

转写 (IAST)

vyatirekas tad-bhāva-bhāvitvān na tūpalabdhivat

逐字释义
梵语IAST释义
व्यतिरेकःvyatirekaḥпревосхождение; vyatireka «выход за»; созерцание шире своей ветви
तत्-भाव-भावित्वात्tat-bhāva-bhāvitvātибо следует бытию того; tad + bhāva + bhāvin + -tva, отложительный падеж; где обряд — там и его видья
न तुna tuно не; отрицание; не иначе
उपलब्धि-वत्upalabdhi-vatкак восприятие; upalabdhi + -vat; не привязано к одному лишь месту слышания
译文

ИЗЛИШКА [качеств сверх созерцанных] — нет: обретение сообразно бхаве [созерцания]; как [со-]знание [— по знанию].

Govinda-bhāṣya of Baladeva Vidyābhūṣaṇa
॥
天城文

यथा क्रतुर् [छा.उ. 3.14.1] इत्य् आदिषु वाक्येषु माधुर्य-गुणकम् ऐश्वर्य-गुणकं चोपासनम् उक्तम् । तादृक् सत्-प्रसङ्गानुयायीश-सङ्कल्पात् तत्र तत्रैव जीवानां प्रवृत्तिस् तेन तेन प्राप्तिश् च तत्-तद्-गुण-स्वरूपेति च्छन्दत उबयाविरोधाद् इत्य् आदिभ्यां दर्शितम् । इह संशयः—येनोपासनेन यद्-गुणकं स्वरूपं ध्यातं तद्-गुणकम् एव तत्-प्राप्तुम् उतास्ति ध्यात-गुणाद् गुणातिरेक इति । उभयत्रापि ध्याने ध्येयैक्यात् गुणोपसंहार-न्यायाच् चास्तीति प्राप्ते—

व्यतिरेकस् तद्-भाव-भावित्वान्, न तूपलब्धिवत् ॥

तु-शब्दः शङ्का-च्छेदार्थः । नास्ति गुणातिरेकः । कुतः ? तद्-भावेति । तद्-भावस्य ध्यानानुयायि-गुणकत्वस्य तद्-धर्मस्य भावित्वात् । प्राप्ताव् उद्देश्यत्वाद् इत्य् अर्थः । उपलब्धिवत् ज्ञानवत् । यथा ज्ञात्वा ध्यातं तत्रैव प्राप्ताव् उदियात् । यद्यपि तद्-विदुषां स्वोपास्येतर-गुणाधारकत्व-धीर् अस्ति तथापि तेषां तद्-इतरेषां प्राप्ताव् अनुदयो ध्यानाभावात् । इत्थं च यथा-क्रतु-श्रुत्य्-अव्याकोपः ॥56॥

र्प्द् : 3.9.11, 6.4.28, 10.64.20, 10.60.26, 10.43.17.

转写 (IAST)

yathā kratur [chā.u. 3.14.1] ity ādiṣu vākyeṣu mādhurya-guṇakam aiśvarya-guṇakaṁ copāsanam uktam | tādṛk sat-prasaṅgānuyāyīśa-saṅkalpāt tatra tatraiva jīvānāṁ pravṛttis tena tena prāptiś ca tat-tad-guṇa-svarūpeti cchandata ubayāvirodhād ity ādibhyāṁ darśitam | iha saṁśayaḥ—yenopāsanena yad-guṇakaṁ svarūpaṁ dhyātaṁ tad-guṇakam eva tat-prāptum utāsti dhyāta-guṇād guṇātireka iti | ubhayatrāpi dhyāne dhyeyaikyāt guṇopasaṁhāra-nyāyāc cāstīti prāpte—

vyatirekas tad-bhāva-bhāvitvān, na tūpalabdhivat ||

tu-śabdaḥ śaṅkā-cchedārthaḥ | nāsti guṇātirekaḥ | kutaḥ ? tad-bhāveti | tad-bhāvasya dhyānānuyāyi-guṇakatvasya tad-dharmasya bhāvitvāt | prāptāv uddeśyatvād ity arthaḥ | upalabdhivat jñānavat | yathā jñātvā dhyātaṁ tatraiva prāptāv udiyāt | yadyapi tad-viduṣāṁ svopāsyetara-guṇādhārakatva-dhīr asti tathāpi teṣāṁ tad-itareṣāṁ prāptāv anudayo dhyānābhāvāt | itthaṁ ca yathā-kratu-śruty-avyākopaḥ ||56||

rpd : 3.9.11, 6.4.28, 10.64.20, 10.60.26, 10.43.17.

逐字释义
梵语IAST释义
यथा क्रतुः इति आदिषु वाक्येषुyathā kratuḥ iti ādiṣu vākyeṣuв речениях «каков замысел…»; yathā-kratu
माधुर्य-गुणकम् ऐश्वर्य-गुणकम् च उपासनम् उक्तम्mādhurya-guṇakam aiśvarya-guṇakam ca upāsanam uktamсказано почитание в сладости и в величии; mādhurya-aiśvarya
तादृक्-सत्-प्रसङ्ग-अनुयायि-ईश-सङ्कल्पात्tādṛk-sat-prasaṅga-anuyāyi-īśa-saṅkalpātзамыслом Владыки вслед сат-санге; saṅkalpa
तत्र तत्र एव जीवानाम् प्रवृत्तिःtatra tatra eva jīvānām pravṛttiḥдвижение джив — каждой в своё; pravṛtti
तेन तेन प्राप्तिः च तत्-तत्-गुण-स्वरूपा इतिtena tena prāptiḥ ca tat-tat-guṇa-svarūpā itiи обретение — в тех же качествах; prāpti
छन्दतः उभय-अविरोधात् इति आदिभ्याम् दर्शितम्chandataḥ ubhaya-avirodhāt iti ādibhyām darśitamпоказано [сутрами] «чхандата…»; 3.3.29-30
इह संशयःiha saṁśayaḥздесь сомнение; saṁśaya
येन उपासनेन यत्-गुणकम् स्वरूपम् ध्यातम्yena upāsanena yat-guṇakam svarūpam dhyātamчьё созерцание — в таких-то качествах,; dhyāta
तत्-गुणकम् एव तत् प्राप्तुम्tat-guṇakam eva tat prāptumтого ли обретение лишь в них; tat-guṇaka
उत अस्ति ध्यात-गुणात् गुण-अतिरेकः इतिuta asti dhyāta-guṇāt guṇa-atirekaḥ itiили есть ИЗЛИШЕК сверх созерцанных?; guṇa-atireka!
उभयत्र अपि ध्याने ध्येय-ऐक्यात्ubhayatra api dhyāne dhyeya-aikyāt«Созерцаемый в обоих един —»; aikya
गुण-उपसंहार-न्यायात् च अस्ति इति प्राप्तेguṇa-upasaṁhāra-nyāyāt ca asti iti prāpte«и по правилу сбора — есть»; при полученном; prāpta
व्यतिरेकः तत्-भाव-भावित्वात् न तु उपलब्धिवत्vyatirekaḥ tat-bhāva-bhāvitvāt na tu upalabdhivat«излишек — нет же: по бытию сообразно той бхаве; как знание»; сутра 3.3.56
तु-शब्दः शङ्का-छेद-अर्थःtu-śabdaḥ śaṅkā-cheda-arthaḥ«же» — отсекает сомнение; śaṅkā-cheda
न अस्ति गुण-अतिरेकःna asti guṇa-atirekaḥИЗЛИШКА КАЧЕСТВ НЕТ; na atireka!
कुतः तत्-भाव इतिkutaḥ tat-bhāva itiпочему? — «по бытию той бхавы»; tad-bhāva
ध्यान-अनुयायि-गुणकत्वस्य तत्-धर्मस्य भावित्वात्dhyāna-anuyāyi-guṇakatvasya tat-dharmasya bhāvitvātсвойство обретения — качества ВСЛЕД СОЗЕРЦАНИЮ; anuyāyin!
प्राप्तौ उद्देश्यत्वात् इति अर्थःprāptau uddeśyatvāt iti arthaḥони — цель при обретении; uddeśya (OCR исправлен)
उपलब्धिवत् ज्ञानवत्upalabdhivat jñānavat«как упалабдхи» — как знание:; upalabdhi
यथा ज्ञात्वा ध्यातम् तत्र एव प्राप्तौ उदियात्yathā jñātvā dhyātam tatra eva prāptau udiyātчто познано и созерцано — то и взойдёт при обретении; udiyāt
यद्यपि तत्-विदुषाम्yadyapi tat-viduṣāmхоть у Его ведцов; vidvas
स्व-उपास्य-इतर-गुण-आधारकत्व-धीः अस्तिsva-upāsya-itara-guṇa-ādhārakatva-dhīḥ astiи есть мысль «[мой Господь] носит и иные качества»,; dhī!
तथापि तेषाम् तत्-इतरेषाम् प्राप्तौ अनुदयःtathāpi teṣām tat-itareṣām prāptau anudayaḥвсё же те иные при обретении НЕ ВСХОДЯТ:; anudaya!
ध्यान-अभावात्dhyāna-abhāvātне созерцались; abhāva
इत्थम् च यथा-क्रतु-श्रुति-अव्याकोपःittham ca yathā-kratu-śruti-avyākopaḥи шрути «каков замысел» не стеснена; avyākopa
注释译文

Показано: движение и обретение — каждому в своих качествах. Есть ли при обретении ИЗЛИШЕК качеств сверх созерцанных («Созерцаемый един — и правило сбора»)? При полученном —

«Излишек — нет же: по бытию сообразно той бхаве; как знание».

ИЗЛИШКА НЕТ: обретаются качества ВСЛЕД СОЗЕРЦАНИЮ — как знание: что познано и созерцано, то и взойдёт. Хоть ведцы и знают «[мой Господь] носит и иные качества» — те при обретении НЕ ВСХОДЯТ: не созерцались. Шрути «каков замысел» не стеснена.

版本

b0ebeb6e2ed3 · 发布于 2026年7月27日 05:22:51 UTC

可用语言RU
上一颂颂 3.3.55

用方向键翻颂