गोविन्दभाष्य · 3.4.30
॥
देवनागरी
अपि स्मर्यते
लिप्यंतरण (IAST)
api smaryate
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अपिapiтакже; усилительная частица; согласие преданий
स्मर्यतेsmaryateвспоминается; пассив √smṛ; смрити о чистоте пищи
अनुवाद
И памятуется [Ману]: «евший что попало при гибели жизни не мажется грехом — как лотосов лист водою».
Govinda-bhāṣya of Baladeva Vidyābhūṣaṇa
॥
देवनागरी
अपि स्मर्यते ॥
जीवितात्ययम् आपन्नो योऽन्नम् अत्ति यतस् ततः ।
लिप्यते न स पापेन पद्म-पत्रम् इवाम्भसा ॥ [मनु 10.204] इति स्मृत्या च ।
विपद्य् एव सर्वेषां सर्वान्न-भुक्तिर् उक्ता, न तु सर्वदा । अतस् तस्याम् अनुमति-मात्रम् एव, न तु विधिः प्रतिषेध-शास्त्राच् च ॥30॥
लिप्यंतरण (IAST)
api smaryate ||
jīvitātyayam āpanno yo'nnam atti yatas tataḥ |
lipyate na sa pāpena padma-patram ivāmbhasā || [manu 10.204] iti smṛtyā ca |
vipady eva sarveṣāṁ sarvānna-bhuktir uktā, na tu sarvadā | atas tasyām anumati-mātram eva, na tu vidhiḥ pratiṣedha-śāstrāc ca ||30||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अपि स्मर्यतेapi smaryate«и памятуется»; сутра 3.4.30
जीवित-अत्ययम् आपन्नःjīvita-atyayam āpannaḥ«дошедший до ГИБЕЛИ ЖИЗНИ,»; jīvita-atyaya
यः अन्नम् अत्ति यतः ततःyaḥ annam atti yataḥ tataḥ«кто ест пищу ОТКУДА УГОДНО, —; yatas tatas!
लिप्यते न सः पापेनlipyate na saḥ pāpena«не мажется грехом,»; na lipyate!
पद्म-पत्रम् इव अम्भसा इति स्मृत्या चpadma-patram iva ambhasā iti smṛtyā ca«как ЛОТОСОВ ЛИСТ — водою»; padma-patra!! (Ману 10.104)
विपदि एव सर्वेषाम् सर्व-अन्न-भुक्तिः उक्ताvipadi eva sarveṣām sarva-anna-bhuktiḥ uktāв БЕДЕ лишь всем речена всеядность,; vipad
न तु सर्वदाna tu sarvadāне всегда; na sarvadā
अतः तस्याम् अनुमति-मात्रम् एवataḥ tasyām anumati-mātram evaпотому в ней — лишь дозволение,; anumati-mātra
न तु विधिः प्रतिषेध-शास्त्रात् चna tu vidhiḥ pratiṣedha-śāstrāt caне закон: есть и шастры запрета; pratiṣedha
भाष्य का अनुवाद
संस्करण
9d4ff5449b22 · प्रकाशित 27 जुल॰ 2026, 5:30:26 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
«И памятуется».
«Дошедший до гибели жизни, кто ест откуда угодно, — не мажется грехом, как ЛОТОСОВ ЛИСТ — водою» [Ману]. В беде лишь — дозволение, не закон: есть и шастры запрета.