बहिस् तूभयथापि स्मृतेर् आचाराच् च
bahis tūbhayathāpi smṛter ācārāc ca
[Безоглядные] — ВНЕ [сансары] уже здесь, обояко: по смрити [«держит стопы»] и по обычаю [— Сам идёт следом].
तादृशानां सालोक्य-सामीप्य-लक्षणा मुक्तिर् अयत्न-सिद्धेति तत्रैव हेत्व्-अन्तरं व्यञ्जयति—
बहिस् तूभयथापि स्मृतेर् आचाराच् च ॥
तुर् अवधारणे । प्रपञ्चे स्थिता अपि ते तस्मात् बहिर् एव सन्तीति मन्तव्यम् । कुतः ? उभयथेति ।
विसृजति हृदयं न यस्य साक्षाद्
धरिर् अवशाभिहितोऽप्य् अघौघ-नाशः ।
प्रणय-रसनया धृताङ्घ्रि-पद्मः
स भवति भागवत-प्रधान उक्तः ॥ [भा.पु. 11.2.55]
इत्य्-आदिषु मणि-स्वर्णवत् स्वामि-भृत्ययोर् मिथः संश्लेष-स्मरणात् तथाचाराच् च तैः सार्धम् । यद् उक्तं भगवता—
निरपेक्षं मुनिं शान्तं निर्वैरं सम-दर्शनम् ।
अनुव्रजाम्य् अहं नित्यं पूयेयेत्य् अङ्घ्रि-रेणुभिः ॥ [भा.पु. 11.14.16]
इत्य्-आदि-हेतुभ्याम् अन्तर् बहिश् च मिथः संश्लेषः समर्थितः । तथा च वैमुख्यम् एव संस्मृति-हेतुस् तत्-प्रणाशात् सिद्धा तेषां सेति ॥43॥
--ओ)0(ओ--
tādṛśānāṁ sālokya-sāmīpya-lakṣaṇā muktir ayatna-siddheti tatraiva hetv-antaraṁ vyañjayati—
bahis tūbhayathāpi smṛter ācārāc ca ||
tur avadhāraṇe | prapañce sthitā api te tasmāt bahir eva santīti mantavyam | kutaḥ ? ubhayatheti |
visṛjati hṛdayaṁ na yasya sākṣād
dharir avaśābhihito'py aghaugha-nāśaḥ |
praṇaya-rasanayā dhṛtāṅghri-padmaḥ
sa bhavati bhāgavata-pradhāna uktaḥ || [bhā.pu. 11.2.55]
ity-ādiṣu maṇi-svarṇavat svāmi-bhṛtyayor mithaḥ saṁśleṣa-smaraṇāt tathācārāc ca taiḥ sārdham | yad uktaṁ bhagavatā—
nirapekṣaṁ muniṁ śāntaṁ nirvairaṁ sama-darśanam |
anuvrajāmy ahaṁ nityaṁ pūyeyety aṅghri-reṇubhiḥ || [bhā.pu. 11.14.16]
ity-ādi-hetubhyām antar bahiś ca mithaḥ saṁśleṣaḥ samarthitaḥ | tathā ca vaimukhyam eva saṁsmṛti-hetus tat-praṇāśāt siddhā teṣāṁ seti ||43||
--o)0(o--
2adb9cdf4c33 · प्रकाशित 27 जुल॰ 2026, 5:30:26 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
У таких мукти — салокья и самипья — сбывается БЕЗ УСИЛИЯ:
«Вне же — обояко: по смрити и обычаю».
И стоя в мире, они УЖЕ ВНЕ ЕГО. По смрити: «чьего СЕРДЦА НЕ ПОКИДАЕТ Сам Хари — ВЕРВИЮ ЛЮБВИ ДЕРЖИМЫЙ ЗА СТОПЫ-ЛОТОСЫ, — тот первый из бхагават»: как САМОЦВЕТ В ЗОЛОТЕ, взаимное объятие Господина и слуги. И по обычаю: «за безоглядным муни Я ХОЖУ СЛЕДОМ ВСЕГДА — да ОЧИЩУСЬ ПЫЛЬЮ ЕГО СТОП». Причина сансары — лишь ОТВЁРНУТОСТЬ; она истреблена — мукти сбылась.