Упанишады
Майтраяни-упанишадаMaitrāyaṇī 2.9
3071 / 5643
Упанишады · Maitrāyaṇī 2.9
Деванагари

स वा एष पञ्चधात्मानं प्रविभज्य निहितो गुहायां मनोमयः प्राणशरीरो बहुरूपः सत्यसं कल्प आत्मेति स वा एषोऽस्य हृदन्तरे तिष्ठन्नकृतार्थोऽमन्यतार्थानसानि तत्स्वानीमानि भित्त्वोदितः पञ्चभी रश्मिभिर्विषयानत्तीति बुद्धीन्द्रियाणि यानीमान्येतान्यस्य रश्मयः कर्मेन्द्रियाण्यस्य हया रथः शरीरं मनो नियन्ता प्रकृतिमयोस्य प्रतोदनेन खल्वीरितं परिभ्रमतीदं शरीरं चक्रमिव मृते च नेदं शरीरं चेतनवत्प्रतिष्ठापितं प्रचोदयिता चैषोऽस्येति

Транслитерация (IAST)

sa vā eṣa pañcadhātmānaṃ pravibhajya nihito guhāyāṃ manomayaḥ prāṇaśarīro bahurūpaḥ satyasaṃ kalpa ātmeti sa vā eṣo'sya hṛdantare tiṣṭhannakṛtārtho'manyatārthānasāni tatsvānīmāni bhittvoditaḥ pañcabhī raśmibhirviṣayānattīti buddhīndriyāṇi yānīmānyetānyasya raśmayaḥ karmendriyāṇyasya hayā rathaḥ śarīraṃ mano niyantā prakṛtimayosya pratodanena khalvīritaṃ paribhramatīdaṃ śarīraṃ cakramiva mṛte ca nedaṃ śarīraṃ cetanavatpratiṣṭhāpitaṃ pracodayitā caiṣo'syeti

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
स वा एष पञ्चधात्मानं प्रविभज्यsa vā eṣa pañcadhātmānaṃ pravibhajyaон, разделив себя на пять
निहितो गुहायांnihito guhāyāṃсокрыт в тайнике
मनोमयः प्राण-शरीरो बहुरूपःmanomayaḥ prāṇa-śarīro bahurūpaḥсостоящий из ума, чьё тело — дыхание, многообразный
सत्य-संकल्प आत्मेतिsatya-saṃkalpa ātmetiчей замысел истинен — таков Атман
स वा एषोऽस्य हृद्-अन्तरे तिष्ठन्न्sa vā eṣo'sya hṛd-antare tiṣṭhannон же, стоя внутри его сердца
अकृतार्थोऽमन्यतार्थान् असानिakṛtārtho'manyatārthān asāniне достигший цели, помыслил: «да вкушу предметы»
तत् स्वानीमानि भित्त्वोदितःtat svānīmāni bhittvoditaḥи, пробив эти свои, вышел
पञ्चभी रश्मिभिर् विषयान् अत्तीतिpañcabhī raśmibhir viṣayān attītiпятью лучами предметы поедает
बुद्धीन्द्रियाणि यानीमान्य्buddhīndriyāṇi yānīmānyчувства познания — вот эти
एतान्य् अस्य रश्मयःetāny asya raśmayaḥони его лучи
कर्मेन्द्रियाण्य् अस्य हयाkarmendriyāṇy asya hayāчувства действия — его кони
रथः शरीरं मनो नियन्ताrathaḥ śarīraṃ mano niyantāколесница — тело, возница — ум
प्रकृति-मयोऽस्य प्रतोदनेनprakṛti-mayo'sya pratodanenaсостоящим из природы его бичом
खल्व् ईरितं परिभ्रमतीदं शरीरंkhalv īritaṃ paribhramatīdaṃ śarīraṃподстёгнутое, кружит это тело
चक्रम् इवcakram ivaкак колесо
मृते च नेदं शरीरं चेतनवत्mṛte ca nedaṃ śarīraṃ cetanavatа у мёртвого это тело не сознающе
प्रतिष्ठापितं प्रचोदयिता चैषोऽस्येतिpratiṣṭhāpitaṃ pracodayitā caiṣo'syetiпоставлено, и он же его побудитель
Литературный перевод

«Он, разделив себя на пять, сокрыт в тайнике сердца: состоящий из ума, чьё тело — дыхание, многообразный, чей замысел истинен — таков Атман. И он же, стоя внутри его сердца, не достигший цели, помыслил: „Да вкушу предметы“ — и, пробив эти свои [покровы], вышел; пятью лучами он поедает предметы. Чувства познания — вот эти его лучи; чувства действия — его кони; колесница — тело, возница — ум, а бич его — то, что состоит из природы. Подстёгнутое им, кружит это тело, как колесо. А у мёртвого это тело не поставлено сознающим — и он же его побудитель».

Версия

f2c1ea138271 · опубликовано 1 авг. 2026 г., 23:48:02 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами