Упанишады
Майтраяни-упанишадаMaitrāyaṇī 5.8
3091 / 5643
Упанишады · Maitrāyaṇī 5.8
Деванагари

एष हि खल्वात्मेशानः शंभुर्भवो रुद्रः प्रजापतिर्विश्वसृड्ढिरण्यगर्भः सत्यं प्राणो हंसः शान्तो विष्णुर्नारायणोऽर्कः सविता धाता सम्राडिन्द्र इन्दुरिति य एष तपत्यग्निना पिहितः सहस्राक्षेण हिरण्मयेनानन्देनैष वाव विजिज्ञासितव्योऽन्वेष्टव्यः सर्वभूतेभ्योऽभयं दत्त्वारण्यं गत्वाथ बहिःकृतेन्द्रियार्थान्स्वशरीरादुपलभतेऽथैनमिति विश्वरूपं हरिणं जातवेदसं परायणं ज्योतिरेकं तपन्तम् । सहस्ररश्मिः शतधा वर्तमानः प्राणः प्रजानामुदयत्येष सूर्यः

Транслитерация (IAST)

eṣa hi khalvātmeśānaḥ śaṃbhurbhavo rudraḥ prajāpatirviśvasṛḍḍhiraṇyagarbhaḥ satyaṃ prāṇo haṃsaḥ śānto viṣṇurnārāyaṇo'rkaḥ savitā dhātā samrāḍindra induriti ya eṣa tapatyagninā pihitaḥ sahasrākṣeṇa hiraṇmayenānandenaiṣa vāva vijijñāsitavyo'nveṣṭavyaḥ sarvabhūtebhyo'bhayaṃ dattvāraṇyaṃ gatvātha bahiḥkṛtendriyārthānsvaśarīrādupalabhate'thainamiti viśvarūpaṃ hariṇaṃ jātavedasaṃ parāyaṇaṃ jyotirekaṃ tapantam | sahasraraśmiḥ śatadhā vartamānaḥ prāṇaḥ prajānāmudayatyeṣa sūryaḥ

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एष हि खल्व् आत्मेशानःeṣa hi khalv ātmeśānaḥон ведь — Атман, Ишана
शंभुर् भवो रुद्रः प्रजापतिर्śaṃbhur bhavo rudraḥ prajāpatirШамбху, Бхава, Рудра, Праджапати
विश्व-सृड् हिरण्यगर्भःviśva-sṛḍ hiraṇyagarbhaḥтворец вселенной, Хираньягарбха
सत्यं प्राणो हंसः शान्तोsatyaṃ prāṇo haṃsaḥ śāntoистина, дыхание, хамса, умиротворённый
विष्णुर् नारायणोऽर्कः सविताviṣṇur nārāyaṇo'rkaḥ savitāВишну, Нараяна, Арка, Савитар
धाता सम्राड् इन्द्र इन्दुर् इतिdhātā samrāḍ indra indur itiДхатар, самодержец, Индра, луна
य एष तपत्य् अग्निना पिहितःya eṣa tapaty agninā pihitaḥтот, кто пылает, прикрытый огнём
सहस्राक्षेण हिरण्मयेनानन्देनsahasrākṣeṇa hiraṇmayenānandenaтысячеоким, золотым, блаженным
एष वाव विजिज्ञासितव्योeṣa vāva vijijñāsitavyoего-то и должно взыскать познанием
ऽन्वेष्टव्यः'nveṣṭavyaḥи искать
सर्व-भूतेभ्योऽभयं दत्त्वारण्यं गत्वाsarva-bhūtebhyo'bhayaṃ dattvāraṇyaṃ gatvāдав всем существам бесстрашие, уйдя в лес
अथ बहिः-कृतेन्द्रियार्थान्atha bahiḥ-kṛtendriyārthānи отставив вовне предметы чувств
स्व-शरीराद् उपलभतेsva-śarīrād upalabhateиз своего тела обретает
ऽथैनम् इति विश्व-रूपं हरिणं'thainam iti viśva-rūpaṃ hariṇaṃего — вселикого, златого
जातवेदसं परायणंjātavedasaṃ parāyaṇaṃзнающего рождённых, высшее прибежище
ज्योतिर् एकं तपन्तम्jyotir ekaṃ tapantamединый свет, пылающий
सहस्र-रश्मिः शतधा वर्तमानःsahasra-raśmiḥ śatadhā vartamānaḥтысячелучевой, стократно вращающийся
प्राणः प्रजानाम् उदयत्य् एष सूर्यःprāṇaḥ prajānām udayaty eṣa sūryaḥдыхание тварей — восходит это солнце
Литературный перевод

Он ведь и есть Атман: Ишана, Шамбху, Бхава, Рудра, Праджапати, творец вселенной, Хираньягарбха, истина, дыхание, хамса, умиротворённый, Вишну, Нараяна, Арка, Савитар, Дхатар, самодержец, Индра, луна. Тот, кто пылает, прикрытый огнём — тысячеоким, золотым, блаженным, — его-то и должно взыскать познанием и искать: дав всем существам бесстрашие, уйдя в лес и отставив вовне предметы чувств, из своего же тела обретает он его — вселикого, златого, знающего рождённых, высшее прибежище, единый пылающий свет. «Тысячелучевой, стократно вращающийся, дыхание тварей, — восходит это солнце».

Версия

39ad911f0d16 · опубликовано 1 авг. 2026 г., 23:48:02 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами