Упанишады
Майтраяни-упанишадаMaitrāyaṇī 4.2
3080 / 5643
Упанишады · Maitrāyaṇī 4.2
Деванагари

अथान्यत्राप्युक्तं महानदीषूर्मय इव निवर्तकमस्य यत्पुराकृतं समुद्रवेलेव दुर्निवार्यमस्य मृत्योरागमनं सदसत्फलमयैर्हि पाशैः पशुरिव बद्धं बन्धनस्थस्येवास्वातन्त्र्यं यमविषयस्थस्यैव बहुभयावस्थं मदिरोन्मत्त इवामोदममदिरोन्मत्तं पाप्मना गृहीत इव भ्राम्यमाणं महोरगदष्ट इव विपदृष्टं महान्धकार इव रागान्धमिन्द्रजालमिव मायामयं स्वप्नमिव मिथ्यादर्शनं कदलीगर्भ इवासारं नट इव क्षणवेषं चित्रभित्तिरिव मिथ्यामनोरममित्यथोक्तम् ॥ शब्दस्पर्शादयो येऽर्था अनर्था इव ते स्थिताः । येष्वासक्तस्तु भूतात्मा न स्मरेच्च परं पदम्

Транслитерация (IAST)

athānyatrāpyuktaṃ mahānadīṣūrmaya iva nivartakamasya yatpurākṛtaṃ samudraveleva durnivāryamasya mṛtyorāgamanaṃ sadasatphalamayairhi pāśaiḥ paśuriva baddhaṃ bandhanasthasyevāsvātantryaṃ yamaviṣayasthasyaiva bahubhayāvasthaṃ madironmatta ivāmodamamadironmattaṃ pāpmanā gṛhīta iva bhrāmyamāṇaṃ mahoragadaṣṭa iva vipadṛṣṭaṃ mahāndhakāra iva rāgāndhamindrajālamiva māyāmayaṃ svapnamiva mithyādarśanaṃ kadalīgarbha ivāsāraṃ naṭa iva kṣaṇaveṣaṃ citrabhittiriva mithyāmanoramamityathoktam || śabdasparśādayo ye'rthā anarthā iva te sthitāḥ | yeṣvāsaktastu bhūtātmā na smarecca paraṃ padam

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अथान्यत्राप्य् उक्तंathānyatrāpy uktaṃи в другом месте сказано
महा-नदीषूर्मय इवmahā-nadīṣūrmaya ivaкак волны в великих реках
निवर्तकम् अस्य यत् पुरा-कृतंnivartakam asya yat purā-kṛtaṃневозвратно у него содеянное прежде
समुद्र-वेलेव दुर्निवार्यम्samudra-veleva durnivāryamкак морской прилив, неотвратимо
अस्य मृत्योर् आगमनंasya mṛtyor āgamanaṃу него пришествие смерти
सद्-असत्-फल-मयैर् हि पाशैःsad-asat-phala-mayair hi pāśaiḥпутами из благих и неблагих плодов
पशुर् इव बद्धंpaśur iva baddhaṃсвязан, как скот
बन्धन-स्थस्येवास्वातन्त्र्यंbandhana-sthasyevāsvātantryaṃкак у сидящего в узах — несвобода
यम-विषय-स्थस्यैव बहु-भयावस्थंyama-viṣaya-sthasyaiva bahu-bhayāvasthaṃкак у стоящего во владениях Ямы — многострашное состояние
मदिरोन्मत्त इवामोदम्madironmatta ivāmodamкак хмельной без хмеля — радость
अमदिरोन्मत्तंamadironmattaṃне от вина безумный
पाप्मना गृहीत इव भ्राम्यमाणंpāpmanā gṛhīta iva bhrāmyamāṇaṃкак схваченный злом — кружимый
महोरग-दष्ट इव विपद्-दृष्टंmahoraga-daṣṭa iva vipad-dṛṣṭaṃкак ужаленный великим змеем — видящий беду
महान्धकार इव रागान्धम्mahāndhakāra iva rāgāndhamкак в кромешной тьме — ослеплённый страстью
इन्द्रजालम् इव मायामयंindrajālam iva māyāmayaṃкак показ фокусника — обманное
स्वप्नम् इव मिथ्या-दर्शनंsvapnam iva mithyā-darśanaṃкак сон — ложное видение
कदली-गर्भ इवासारंkadalī-garbha ivāsāraṃкак сердцевина банана — без сути
नट इव क्षण-वेषंnaṭa iva kṣaṇa-veṣaṃкак лицедей — переодетый на миг
चित्र-भित्तिर् इव मिथ्या-मनोरमम्citra-bhittir iva mithyā-manoramamкак расписная стена — обманно-приятное
इत्य् अथोक्तम्ity athoktamи так сказано
शब्द-स्पर्शादयो येऽर्थाśabda-sparśādayo ye'rthāзвук, касание и прочие предметы
अनर्था इव ते स्थिताःanarthā iva te sthitāḥстоя́т, словно бедствия
येष्व् आसक्तस् तु भूतात्माyeṣv āsaktas tu bhūtātmāприлепившийся к ним бхутатман
न स्मरेच् च परं पदम्na smarec ca paraṃ padamне вспоминает высшей обители
Литературный перевод

«И в другом месте сказано: невозвратно у него содеянное прежде — как волны в великих реках; неотвратимо пришествие смерти — как морской прилив. Связан он путами из благих и неблагих плодов, как скот; несвободен, как сидящий в узах; в многострашном состоянии, как стоящий во владениях Ямы; веселится, как хмельной, — и хмельной не от вина; кружится, как схваченный злом; видит беду, как ужаленный великим змеем; ослеплён страстью, как в кромешной тьме; обманчив, как показ фокусника; ложен, как виденное во сне; без сути, как сердцевина бананового ствола; переодет на миг, как лицедей; обманчиво приятен, как расписная стена. И так сказано: „Звук, касание и прочие предметы стоя́т, словно бедствия; а бхутатман, прилепившийся к ним, не вспоминает высшей обители“».

Версия

a750c4dfda75 · опубликовано 1 авг. 2026 г., 23:48:02 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами