विश्रान्तास् ते महात्मानः कं चित् कालं महाबलाः ॥
आहूता धृतराष्ट्रेण राज्ञा शांतनवेन च ॥
धृतराष्ट्र उवाच
भ्रातृभिः सह कौन्तेय निबोधेदं वचो मम ॥
पुनर् वो विग्रहो मा भूत् खाण्डवप्रस्थम् आविश ॥
न च वो वसतस् तत्र कश् चिच् छक्तः प्रबाधितुम् ॥
संरक्ष्यमाणान् पार्थेन त्रिदशान् इव वज्रिणा ॥
अर्धं राज्यस्य संप्राप्य खाण्डवप्रस्थम् आविश ॥
viśrāntās te mahātmānaḥ kaṃ cit kālaṃ mahābalāḥ ||
āhūtā dhṛtarāṣṭreṇa rājñā śāṃtanavena ca ||
dhṛtarāṣṭra uvāca
bhrātṛbhiḥ saha kaunteya nibodhedaṃ vaco mama ||
punar vo vigraho mā bhūt khāṇḍavaprastham āviśa ||
na ca vo vasatas tatra kaś cic chaktaḥ prabādhitum ||
saṃrakṣyamāṇān pārthena tridaśān iva vajriṇā ||
ardhaṃ rājyasya saṃprāpya khāṇḍavaprastham āviśa ||
Дхритараштра сказал: «Отдохнув некое время, великие духом были призваны Дхритараштрою и Бхишмою. „С братьями, о Каунтея, внемли слову моему: да не будет у вас вновь распри; поселитесь в Кхандавапрастхе. И никто не сможет вас там притеснить, хранимых Партхою, как богов — громовержцем; обретя половину царства, поселитесь в Кхандавапрастхе“».
07cdf2dd809e · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC
Page between verses with
Здесь царство делится — да не вполне по совести. Знаменательно, что Дхритараштра, отдавая «половину», выделяет Пандавам дикую Кхандавапрастху: уступка есть, но с лукавою скупостью, под предлогом «дабы не было распри». Здесь — полудобро, в коем правда смешана с корыстью; но и пустынную долю Пандавы примут с миром, не споря. Так писание являет неполную справедливость царя; и кротость Пандавов претворит и пустыню в рай.