Detachment
(इति तानपास्य पुनरन्यतो गत्वा परितः परिलोक्य ।) अहो, अमी यदन्योन्यं विवदन्ते, तदस्य तत्त्वमवगन्तव्यम् । (इति निभाल्य ।) अहो, कपिल-कणाद-पातञ्जल-जैमिनिमतकोविदाः, एते अन्योन्यं विवदन्ते । भगवत्तत्त्वं न केऽपि जानन्ति । तदितो गन्तव्यम् । (इति पुनः कतिचित्पदानि गत्वा ।) अहो, दक्षिणस्यां दिशि पतितोऽस्मि । यदमी आर्हत-सौगत-कापालिकाः प्रचण्डा हि पाखण्डाः । एते पाशुपता अपि हतायुषो मां हनिष्यन्ति । तदितः पलायनमेव शरणम् । (इत्यपसृत्य कियद्दूरं गत्वा किंचिदवलोक्य ।) अहो, अयं साधुर्भविष्यति, यतः खलु नदीतटनिकटप्रकटशिलापट्टघटितसुखोपवेशः क्लेशातीतो गुणातीतं किमपि ध्यायन्निव समयं गमयति । तदमुं निरूपयामि । (इति तथा कृत्वा ।) अहो,
(iti tānapāsya punaranyato gatvā paritaḥ parilokya |) aho, amī yadanyonyaṃ vivadante, tadasya tattvamavagantavyam | (iti nibhālya |) aho, kapila-kaṇāda-pātañjala-jaiminimatakovidāḥ, ete anyonyaṃ vivadante | bhagavattattvaṃ na ke'pi jānanti | tadito gantavyam | (iti punaḥ katicitpadāni gatvā |) aho, dakṣiṇasyāṃ diśi patito'smi | yadamī ārhata-saugata-kāpālikāḥ pracaṇḍā hi pākhaṇḍāḥ | ete pāśupatā api hatāyuṣo māṃ haniṣyanti | taditaḥ palāyanameva śaraṇam | (ityapasṛtya kiyaddūraṃ gatvā kiṃcidavalokya |) aho, ayaṃ sādhurbhaviṣyati, yataḥ khalu nadītaṭanikaṭaprakaṭaśilāpaṭṭaghaṭitasukhopaveśaḥ kleśātīto guṇātītaṃ kimapi dhyāyanniva samayaṃ gamayati | tadamuṃ nirūpayāmi | (iti tathā kṛtvā |) aho,
(Оставив их и пройдя в другую сторону, оглядывается кругом.) Ах, вот эти спорят друг с другом — значит, тут и надо доискиваться сути. (Присмотревшись.) Ах, да это знатоки учений Капилы, Канады, Патанджали и Джаймини; они спорят друг с другом. Истины о Господе не знает никто из них. Пойду-ка отсюда. (Пройдя ещё несколько шагов.) Ах, занесло меня в южную сторону: тут ведь архаты, саугаты и капалики — свирепые лжеучения. Да и пашупаты, чей век сочтён, меня убьют. Бежать отсюда — вот единственное спасение. (Отступив и отойдя немного, вглядывается.) Ах, вот этот будет праведник: у речного берега, на открытой каменной плите, уселся он в удобстве, и, свободный от тягот, проводит время, будто созерцая нечто запредельное качествам. Присмотрюсь к нему. (Так и делает.) Ах!
477f67275db7 · publicado 11 sept 2026, 14:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Обход школ идёт на одном дыхании и кончается бегством. Санкхья, вайшешика, йога, миманса спорят между собой — и Вайрагья сначала радуется: где спорят, там ищут. Но спор их, замечает он, ни на шаг не приближает к Господу.
Южная сторона в пьесе — сторона тех, кого автор считает опасными: джайны, буддисты, капалики, пашупаты. Сказано о них коротко и без разбора, как говорят о том, мимо чего проходят быстрым шагом.
А потом — та же схема, что уже дважды сработала: вот наконец праведник. Удобное сиденье, речной берег, вид созерцающего. Всё описано так, что читатель уже знает, чем кончится.